George Rex

My standpunte moet gesien word teen die agtergrond van – ek kan ook net een ding goed speel, en dis die radio. Ek wil dus eerder die invloed van die verband tussen ons ‘ore’ en emosionele gemoed of welstand uitlig en my nie oor aspekte soos tegniek uitlaat nie. Juis die radio en sy invloed op mense se gemoed sal ek probeer uitlig met hierdie blog om ons weereens te laat besin oor die musiek wat ons luister en juis dan die verband met ons gemoed. Daar word beweer dat daar ‘n direkte verband is tussen ons emosies en die musiek waarna ons luister.

Eers ‘n storie. Ons het so paar jaar (± 10 jaar) gelede ‘n klavier by my suster gekry, aangesien ons kinders begin het met musieklesse. Die klavier was lank nie gebuik nie en ons moes ‘n professionele stemmer laat uitkom om die klavier weer in te stem. By sy aankoms het hy ‘n baie vals klavier en ‘n paar gebreekte snare gekry. Hy was min gepla, en was deur ‘n proses van regmaak en instem. Hy kon dit binne ‘n paar uur verander om mooi klanke moontlik te maak. Die punt wat ek maak is dus om realisties met onsself te wees oor ons emosies en die ‘klanke’ wat ons maak vir die nabye omgewing om hulle en onsself te beïnvloed. Mens kan die atmosfeer wat om jou is beskryf as ‘n tipe musiek. Dit sal onder andere bepaal hoe jy ander beïnvloed deur te klink soos iemand wat klink of hy sy naels op ‘n bord krap, of harmonieuse, en pragtige klanke een strook deur te produseer en mense nader te trek met jou gemoedstemming.

Die eerste stelling wat ek dus wil maak is ons dat ons emosies (en welstand) natuurlik ook met tye ‘van noot af is’ en dan kan mens deur musiek verseker dat jou gemoed weer ‘nootsuiwer’ word.

Op die internet beweer hulle jy moet jou emosies (soos hartseer, opgewektheid, humor ens…) , tot uiting laat kom deur daardie emosies met musiek te belyn. Ek dink mens kan eerder andersom werk deur te besluit watter emosies wil jy beleef, en daarvolgens die musiek te kies wat daardie emosies ontsluit.

Net soos elkeen ‘n ‘aura’ uitstraal, so behoort dit net sin te maak laat ons elkeen ‘n sekere invloed op onsself en op ander sal hê volgens ons ‘vibe’. As mens daaraan dink – ons ouers was gewoond dat Sondae stil was, gewyde musiek of klassieke musiek is gespeel en dit moes ons meer gemaklik en rustig gemaak het, wat aanleiding gee tot ons huidige behoeftes van die manier van optree. Ek dink dit het te doen met ritme, en tempo’s. Ek kan net dink generasies toon dieselfde emosies as die musiek wat hulle luister en wil luister en soos enige ding verander voorkeur patrone wat jou menswees beskryf.

Die mark vir ouens soos Jack Parow en ander rappers gee vir my die gevolgtrekking van uiters kwaad en hulle vind uiting in hulle soort ‘musiek’ vir hulle emosies. Al wat ek kan sê id dat ek hoop my gemoed eindig nooit daar op nie, maar wat interessant is, is die aanhang van die musiek wat ‘n tendens toon dat dit groter wordende ondersteuning het!

Ek verstaan ook jy kry individualistieseoptredes, en dan uiters groot produksies en daar is plek vir almal. In die groot orkeste het mense spesifieke rolle en daar is verskillende instrumente wat deur ‘n proses van integrasie bydra tot die groot geheel om saam sin te maak terwyl individuele bydraes op sy eie nie sal sin maak nie. Die groot ding is wees ‘nootvas’ en hoogs voorspelbaar.

Elkeen van ons sal kwalik met ons musiekbehoeftes ooit net eendimensioneel kan wees nie, want as ek spin soek ek andersoortige musiek (een van die dinge van musiek is dit is ‘n groot motiveerder as dit by oefen kom wat weereens die verband tussen gemoed en musiek beklemtoon) en dit verskil van die tipe wat mens wil luister net voor jy gaan slaap, of braai/partytjie hou/kerkmusiek/agtergrondmusiek…

Die gang van die lewe stem mens tot ‘n sekere tempo wat net kan dink vir baie is dit baie besig, hoë werkstempo en geweldig vinnig. As ek dit moet vertaal as ‘n tipe musiek en teenvoeters vind wat as meer ‘normaal’ voel, kan mens in die kar of oor die internet of by jou werkstasie ‘n omgewing skep wat jou emosies in ‘n rigting stuur waar jy wil hê dit moet wees en as jy die behoefte het om die tempo te laat daal, laat daal dit deur musiek! Ondersteunende sienings soos verkry op die internet 

Seven Ways Music Influences Mood- http://www.spring.org.uk/2007/03/seven-ways-music-influences-mood.php , Jeremy Dean 

Mood music has direct access to the emotions. As such it’s a fantastic tool for tweaking our moods. Saarikallio and Erkkila (2007) investigated the ways people use music to control and improve their mood by interviewing eight adolescents from Finland. The participants may be a small, very specific group, but they actually present a really useful list:

1. Entertainment – At the most fundamental level music provides stimulation. It lifts the mood before going out, it passes the time while doing the washing up, it accompanies travelling, reading and surfing the web.
2. Revival – Music revitalises in the morning and calms in the evening.
3. Strong sensation – Music can provide deep, thrilling emotional experiences, particularly while performing.
4. Diversion – Music distracts the mind from unpleasant thoughts which can easily fill the silence.
5. Discharge – Music matching deep moods can release emotions: purging and cleansing.
6. Mental work – Music encourages daydreaming, sliding into old memories, exploring the past.
7. Solace – Shared emotion, shared experience, a connection to someone lost.

These seven strategies all aim for two goals: controlling and improving mood. One of the beauties of music is it can accomplish more than one goal at a time. Uplifting music can both divert, entertain and revive. Sad, soulful music can provide solace, encourage mental work and discharge emotions. The examples are endless.

Many of Saarikallio and Erkkila’s findings chime with previous research. For example, distraction is considered one of the most effective strategies for regulating mood. Music has also been strongly connected with reflective states. These tend to allow us greater understanding of our emotions.

One of the few negative connections Saarikallio and Erkkila consider is that sad music might promote rumination. Rumination is the constant examination of emotional state which, ironically, can lead to less clarity. On the contrary, however, Saarikallio and Erkkila found that music increased the understanding of feelings, an effect not associated with rumination.

Over to you…
Perhaps the way we use music varies with factors like age and culture. Do these adolescent’s experiences ring true for you? If not, what would you add to the list?

Music can move the soul. It can be a very strong influence. Some music can calm us down, some music can make us wild! How does music effect us?

Music is used in a variety of ways. It is used in the medical field as a source of research and as a sort of therapy as well. Music has been used as therapy for seizures, to lower blood pressure, treat ADD children, treat mental illness, treat depression, aid in healing, treat stress and insomnia and premature infants.

Musicologist Julius Portnoy found that music can change metabolic rates, increase or decrease blood pressure, effect energy levels, and digestion, positively or negatively, depending on the type of music. Calming music, such as classical music was found to have a very calming effect on the body, and cause the increase of endorphins, thirty minutes of such music was equal to the effect of a dose of valium. Both hemispheres of the brain are involved in processing music. The music in these studies is not the “lyrics”, but the music itself, the melody, the tones, the tunes, the rhythm, the chords.

Voor ek begin, as ek ‘n lys maak van waarvan ek seker is van vaderskap, of kan doen, sal dit aansienlik korter wees as die waarvan ek nie seker is nie, of teoreties verstaan maar prakties of heeltemal of gedeeltelik faal. Dan is daar die groot ‘grys’ arias waar ek vermoed daar is die regte manier, maar kry dit nie reg nie. Verder sê hulle ‘n mechanic se kar is die stukkendste, so voor dat ek voorgee (soos die mechanic) ek weet baie, wil ek net sê ek doen nie, en by dit nog voeg my rol as pa is nou baie anders en uniek, en ek deel maar my ‘notas’ en redenasies uit ‘n baie eng benadering van ‘n komplekse saak wat geskied in omgewings waar al twee ouers wat miskien werk, enkel ouerskap en verskeie ander ‘gebroke werklikhede’ wat die realiteit nog verder veel meer kompleks maak.

Iets waaroor ek egter baie seker is ‘n mens se gesin, en dus jou kinders is onlosmaaklik verbind tot jou geestelike en fisiese gesondheid. So, tydens my beroerte het ook my drie seuns se lewens erg verander met ‘n situasie wat eensklaps verander sonder waarskuwing en hulle lewens beïnvloed het. Eers om net deur die traumatiese gedeelte te kom (± die eerste 3 maande na my beroerte) en dan die daarop volgende jare(2004 tot nou) is enige aanpassing baie ontwrigtend as gevolg van my unieke omstandighede.

Ek plaas ook die blog sonder laat dit hersien was. So lees dit maar met sinskonstruksie foute en plaas asseblief die klem op wat ek wil sê.

Venster-tyd is baie korter as wat ‘n mens besef

What lies behind us and what lies before us are small matters compared to what lies within us – Ralph Waldo Emerson 

Soos wat alle ouers sal weet die tyd wat kinders onder jou dak kom tot hulle daaruit is, is baie kort! Nie verniet sê hulle met kinders is ‘n dag lank , maar die jare kort nie!

Eers ‘n bietjie teorie wat die tafel dek. Ek het die Blake en Mouton se bestuursraamwerk so bietjie aangepas om by ouerskap aan te pas, en lyk nou so:

Ek weet nie van iemand wat die heel tyd op die 9.9 plek kan bly jaar in en jaar uit nie. Verder verwys hulle na ‘situasionele leierskap’ (dis waar jy na gelang van die situasie jou styl aanpas. As ‘n huis brand waardeer jy tog iemand wat bevele uitblaf en sentrale speel sonder om mooi te praat met mense en sterk leiding te neem, maar in rustige tye kan die styl aanpas om meer mensgerig en demokraties te wees.

Ek dink ek was al by alle style, maar by die 9.9 styl wil ek dink dis ‘n mite. Ek verkeer onder geen illusies nie dat ek ook nie daar is nie. Volgens my begin jy met ‘n baba meestal by die linker kant van die illustrasie (jy neem alle besluite soos wanneer moet hulle eet en wanneer moet hulle slaap). Dan land jy meestal op in die middel in die Laerskool, en eindig meestal met tiener soms by voorskriftelike opdragte (jy moet jou kamer opruim, jy moet jou huiswerk doen/ leer…)en dan weer soms by die 1.1 as ek net mooi keelvol is en takies selfdoen (skottelgoed/honde was), by 1.9 was ek weer op vakansie/naweke, en 9.1 as ek van deelnemende gespreke oorgaan in ‘n outokratiese styl en nie vra nie, maar voorskriftelik sê, terwyl ek maar probeer om so nou en dan ‘n 5.5 styl te handhaaf (en selfs dit kry ek selde reg!). Darem het ek al my momente van selfs bo 5.5 gehad. Een van dit is as ons en vriende kuier en die gesinsdinamieka is belyn met mekaar! Ek het meeste momente wat gehad het bo 5.5, en selfs hoër was met die tandem en ek het al met twee seuns daar uitgekom met fietsresesiese, die ander een (Anthony) het weer saam met my geoefen vir ‘n resies aan die begin van Julie, maar ek moes dit toe los van wee ‘n erge verkoue. Mens jou net kan indink op die tandem gaan jy deur ‘n belewenis van gebonde, interafhanklik (jy is afhanklik van die ander ou om hard te trap!), respek en vertroue terwyl jy heeltyd trap en net positief reageer op enige insident. Tans ry ek en Anthony ook nog ten minste een maal ‘n week as voorbereiding vir die 94.7, en het dit suksesvol gery in November. Ek hoop maar dit verskaf die nodige verwysingsraamwerk en skep ‘n unieke omstandigheid wat kan lei tot ‘n manier van optrede jeens almal . Die probleem is ek ry saam met een seun, en die res van die gesin kry dan juis dan min aandag.

Ek wil net ook byvoeg (eintlik brag!) met die resies in die begin van Julie moes een van my seuns(Gerald) inderhaas namens my ry. Want ek het lank vooraf oor internet ingeskryf. Die vooraf dae was ek grieperig, en waar ek eers gehoop ek sal nog kan ry, maar die aand voor die resies sien ek toe daar is nie eers naastenby ‘n kans nie. Toe willig Gerald in om saam met Anthony te ry sonder om te oefen, en nog so op nommer 99, en hulle ry toe nogsteeds die 60 km net oor 2 ure gery! Na die tyd was dit vir my baie verblydend want vir twee ure kon hulle fokus op ‘n uitdaging sonder om te moan, foutvinderig of afkrakend, en verskiklik interafhanklik te wees. Hulle beide se gesigte het by die einde behoorlik gestraal. Ai as ons maar daai dinamika kon vat en in pille sit sou ons baie geld kon maak, of net ten minste ons baie minder grys hare gee!

Die konsep van ‘n stelsel teorie of transaksionele model klink baie ingewikkeld, maar is eintlik baie eenvoudig en baie nuttig want dit voorspel baie dinge, en is volg:

Om die illustrasie beter te verduidelik vir Suid Afrikaners baie maklik. As jy misdaad wil aanspreek kan jy groter tronke bou (uitsette), beter polisiëring en hofprosedures hê (deursette) of wetsgehoorsame burgers kweek van jongs af wat norms en etiek skep wat teenstrydig met misdaad is(insette)

Weer terug by ouerskap. Die punt wat vir my uitstaan is ons as ouers is meestal betrokke tot die skep van ‘n standvastige omgewing en die skep van grense van wat aanvaarbaar is en nie wat ons kinders voorberei met die keuses wat hulle al gemaak het, maak, en gaan maak.

Ek en Angeli is in die prentjie nou meestal beperk tot min insette (waar ons vroeër meer aktief en rigtinggewend was) en as hulle eers uit die huis is, is ons met niks meer betrokke nie, verder het ons net hoop en drome vir uitsette van die kinders (hoop hulle doen goed, hoop hulle kry goeie werk, hoop hulle kry ‘n goeie gesin, hoop hulle het goeie gehalte van lewe), maar ek besef ter deë net hulle (en God) kan dit laat waar word. Hulle lewens tot nou was eers klei, wat nou vorm aan neem, en nog baie later afgerond word.

Hoe ek afleidings maak is, ons dek ons die tafel waar die kinders gaan eet. Ons het nie beheer of hulle gaan eet nie, maar ons kan hulle darem honger maak en die kos voorsien wat beperk word tot ons vorige ervarings en beskikbare geleenthede!

Bewuste vs Onderbewuste

Die bewuste –en onderbewuste is ‘n ingewikkelde konsep wat in hoofsaak beteken mens se gedrag word in hoofsaak gevorm deur die onbewuste en onderbewuste. So ‘n groot gedeelte van ons gedrag word bepaal deur faktore buite ons bewuste. Ek verstaan dit laat dit waarvan jy nie weet nie as die ruimte vir die Heilige Gees om in hoofsaak te werk, en waar ouers kinders onwetend beïnvloed en voorberei vir uitdagings. Die volgende skakel verduidelik Freud se weergawe van die psige in die verband. http://allpsych.com/psychology101/ego.html

Mens se onderbewuste is egter dus verantwoordelik vir meeste gedrag en reaksies. Daar word van die onderbewuste gesê dit is soos ‘n bandopname/video van alle insidente en gebeure in die mens se lewe wat met geboorte aangeskakel word en eers afgeskakel word as jy jou laaste asem uitblaas. Die bandopname/video sal alles opneem. Die groot ding van die onderbewuste is dat hy nie kan onderskei tussen die waarheid en ‘n leun nie. Die resultate of gedrag kom na vore as simptome. Verder sê hulle die onderbewuste is soos ‘n diep moeras van modder met elke insident vasvang wat soos ‘n lugborrel is en afhande van die invloed op jou sal lugborrels verskil in grootte en diepte. Die vermoë om met hipnoterapie, meditasie of enige manier wat suksesvolle intap op die onderbewuste met dinge wat pla of waaraan gewerk word is soos om die lugborrel met ‘n speld te steek sodat hy bars en jou simptome in die niet laat verdwyn.

Mense kan dus die bewuste net oppervlakkig en met selfinsig aanspreek, maar aanvaar dis net oppervlakkig en is baie beperk.

Daar is ‘n tegniek wat ons met spanbou gevolg het wat idee gee oor hoe daar met onderbewustes gewerk kan word. Dit werk as volg om in te tap by die onderbewuste, en is ‘n proses wat met musiek gevoelens na die oppervlak bring, maar ek maak dit hierna duideliker.

      Die proses begin waar fasiliteerders verduideliklik die proses vir iemand wat op die reis wil gaan as dat hy veilig sal wees (hy moet hom verbeel hy is in ‘n warm gemaklike lugborrel, en hy kan uiting gee deur bewegings of net stil te staan en musiek gaan hom begelei in ‘n proses om emosies en gedrag beter te verstaan. Dit gaan juis om met seerkry emosies of met die huidige gebrokewerklikheid issues te deel. Daar moet ‘n persoon bystaan indien hy iemand wil beweeg (laat die persoon kan fokus op die musiek sonder om te worry oor eksterne faktore, maar hy kan sommer op sy bed ook lê en dan is nog ‘n persoon nie nodig nie. Daar sal een stuk musiek wees. Direk daarna sy storie vingerverf op ‘n A4.

      Benodighede is waterverf , ‘n glas water, vadoek en koerantpapier om op te werk. Daarna moet die persoon die verklarende verfwerk as ‘n storie aan homself skryf. Hy kan daai skrywe bespreek met sy fasiliteerder, maar dis net vir sy oë. So keuses om dit te bespreek is opsioneel. Waarna die verfwerk en skrywe verbrand word as bevestiging as die einde van ‘n era .

      Die proses fokus die bewuste op sielsvolle musiek (sonder woorde soos klavierstukke, klasieke musiek…) en baie instrukteurs/begeleiers verkies liggaamsbewegings wat nie oordrewe is nie, maar meer hand, arms, bene en kopbewegings wat gepaard gaan in ‘n spasie van so 1 vierkant ‘n meter, terwyl die persoon geblinddoek is. Na afloop van die musiek belewenis laat deelnemers hulle lei om die hele proses te gebruik vir vingerverf (waterverf) waar in ‘n storie uitgebeeld word, waarna dit neergeskryf word as ‘n brief aan jouself of ‘n dagboek inskrywing. Die laaste gedeelte is waar mens die praat oor die belewenis. Om daai gesprek toe te laat om geëksploreer word is ‘n onafhanklike persoon die aangewese. Sulke fasiliteerders kan afskop deur te vra waaroor die verf gegaan het en wat iemand wou hy uitbeeld en hoe sy ervaring/ inherente menswees komponente sy gedrag beïnvloed.

       Verdere notas aan begeleiers/ fasiliteerders is: Die proses moet rustig wees, en met so min as moontlik teenwoordigheid van die begeleier. Die begeleier moet in en uit die vertrek beweeg (so 2 of 3 keer). Die begeleier begin die musiek en weer uitloop. Dan kom die begeleier weer in en sit die musiek sagter en begin die vingerverfproses en loop weer uit. Daarna kan die begeleier weer vra of iets benodig word en weer op die einde die skryf proses begin. Daarna kan die begeleier sekere gedeeltes bespreek (of nie) van die betekenis van die verfwerk. Die einde is waar die verfwerk, brief in ‘n brandseremonie verbrand word as teken laat dit die einde van daai beperkende gevoelens is. 

      Nota: Om die persoon so weerbaar en ‘oop’ is in so ‘n proses moet daar deurentyd agter die skerms gebid word vir beskerming en leiding van die Here vir die pad wat geloop gaan word, of as mens self deur so proses gaan vra vir die Here se beskerming, en vra vir Sy leiding op ‘n onbekende pad, en ‘n belewenis wat ‘n groot vooruitgang sal beteken en vir die nodige insig en wysheid. Na afloop van die proses dank Hom vir die beelde, geheue en beskerming. Dis ‘n pad waar die individu alleen op gaan, met slegs die minimum ondersteuning maar sal ‘n groot impak maak.

Weer terug by kinders. So kinders lê alle gebeure van insidente en veral woorde vas.

Nog ‘n manier om in die onderbewuste te werk is meditasie. Daarby saam klink iets soos meditasie oosters. Maar soos Willem Nicol

http://www.kalahari.net/christian/Gebed-van-die-hart/35688/24996818.aspx dis nie so nie. Dis maar net ‘n manier wat mens deur intens rustigheid toe laat dat mens beter kan luister (in stede van jou wat praat!) met God.

Die keuses wat kinders maak verseker hulle uitkomste, en ons as ouers bly soms afrigters maar ander kere toeskouers (veral met tieners!). Met moontlike aanmoediging, en rigtinggewende advies of voorbeelde van ouers hang die res van hulle af.

Diversiteit en ‘drielingseuns

Ek een keer ‘n navorsingsartikel gelees oor diversiteit. Daarin het gestaan dat dit ‘n biologiese feit is dat organismes wat dieselde as mekaar is mekaar vermy/uitroei in ‘n oorlewingstryd. Partykeer sit ons seuns in verhouding wat getipeer kan word as ‘gun – mekaar – nie – die son – oor -mekaar -se – koppe – nie’. Ek verstaan miskien die diversiteit-storie intellektueel as ‘n wedywering tot beperkte aandag, maar dan is my reaksie op die situasie egter een van onmiddellik kwaad en teleurgesteld. Meestal sê ek/ons iets, maar by tye sê ek niks (moeg gepraat).

So ruk terug het ek weer eens juis daaroor oor vir die seuns geskryf in ‘n brief wat meer as my gebruiklike minimum sê, wat die volgende was:

“Die eerste ding wat julle moet verstaan en glo is die beginsel van Jesus waar Hy alle sondaars lief het, maar sonde haat. So as julle eerlik met julleself is sal julle uitkom by die gevoel van ONVOORWAARDELIKE LIEFDE en dit beteken onder andere ek (en ma) is vir al ons seuns ewe lief, en julle kan niks doen om dit te verander nie-dis vas. Dus is goed wat ons oneindig seer maak as julle mekaar afkraak, lelik behandel of disrespekvol behandel. Ek kan dus eerlik en reguit vir julle sê ek haat ook enige lelike optredes teenoor mekaar, maar bly onvoorwaardelik lief vir julle almal.”

Ek weet as jy elke seun sy werklike gevoel jeens mekaar vasstel sal dit ongetwyfeld getipeer kan word as hope liefde. Ek voel ook in die eerste paar jaar het die seuns mekaar nie as ‘dieselfde’ of kompeteerend vir aandag ervaar nie maar die ‘tienerfase’ het dit totaal verander. Onder andere ons het al ‘n paar keer verwys na hulle oulike klein kind wees waar hulle goed oor die weggekom het, lekker vir mekaar gelag het en konsidererend was, en hoe dit nou (soms) verander het (op een van hulle foto’s is waar hulle as kleuters en opsigtelik gemoedelik en vriendelik. Op een van die ander foto’s is dit waar ek lê met al drie op my rug terwyl van gesigte se uitdrukkings wissel van skaterlag tot ondeund glimlag). In gesinne waar die rolle drasties verskil t.o.v mans, vrouens, ouderdom, belangstelling, buitemuurse aktiwiteite… is die uitdagings minder as met meerlinge van dieselfde geslag waar jy noodwendig meer getoets word deur raaiselagtige gedrag (veral as daar dieselfde belangstellings is- met die behoefte om te verskil, maar as een verskil sal hulle dit afmaak as logies is en dat dit ‘almal’ behoort te pla).

Toe die seuns klein (ek dink 8 jaar) was het ek ‘n program oor meerlinge en ESP gekyk wat beweer het as jy vir hulle vra om ‘n nommer onder 10 apart van mekaar neer te skryf is die kanse goed dat dit dieselfde gaan wees. Na die tyd probeer ek dit toe ook. Ek roep hulle en sê hulle moet elkeen op ‘n tafelhoek sit en ‘n nommer onder 10 skryf. Hulle doen toe die skryf, maar teken toe almal ‘n huisie. So ongetwyfeld is daar nog altyd ‘n noueband wat bo my begrip lê. So al is die band nie nou so ‘cool’ nie, maar ek weet daar is ‘n hegte band al verwys ek nooit daarna nie, en as een ‘n probleem met ‘n ander het, verstaan ek dit as het hulle dieselde behoeftes en soek dieselfde goedkeuring of prestasie en wil graag ‘n unieke individualis wees wat die bo-toon voer. As hulle om een of ander rede alleen by ons is verander hulle gedrag na inskiklik met geen aggressie nie, en baie inagnemend . Maar as hulle saam is verander dit tot meestens ordentlik. By dit kan ek ook net sê twee kom makliker oor die weg.

Die volgende kan dit miskien verklaar. Net na hulle geboorte was hulle twee(Anthony en Richard) baie siek met probleem longetjies van wee ‘n virus. Hulle was etlike dae in ICU met drips, respirators wat moes help asemhaal, en in hulle naeltjies was ‘n kateder om bloed gereeld te toets of hulle suurstofvlakke nog reg was. Richard het toe teen die respirator baklei en van sy longsakkies gebars. Gelukkig was die pediater by en kon die longetjie dreineer. Lank na die voorval het die pediater genoem net ±10% van sulke gevalle bly leef. Altwee is deur dieselfde tendense, en veral die ‘drips in hulle kop en kritiese punte was vir almal onstelend. Toe Richard sterker word sê die pediater ons kan Anthony huis toe. By die huis was Anthony omtrent onmiddellik heeltemal gesond. Die pediater het toe vir ons gesê Anthony het nooit die virus gehad nie en was daar om sy broer by te staan deur hulle spesiale band… (Na Richard se ongeluk van nou die dag en na sy hospitalisasie was met sy eerste dag by die huis vir ons almal rede vir blydskap. Maar met Richard se laaste dag in die hospitaal slaan Anthony uit met rooi kolletjies oor sy maag, nek en gesig. Dit vir ons gelyk na iets soos masels. Ek het dit maar verstaan as sy ‘simpatie staking’ want hy het bietjie kopseer gehad, en hy kon weer na vier dae skool toe gaan met die uitslag iets van die verlede)

Die verskil tussen ‘gewildheid’/ maat en leierskap/ouerskap

Daar was ‘n samajoor op Infanterieskool. Hy het vir ons troepe gesê ons moet ons sy taak mooi verstaan as hy vriende soek is dit buite die kamp, maar hierbinne gaan ons bars, want sy rol is om ons so goed as moontlik voor te berei en hy gaan ons voorberei deur te fokus op sy taak. So ons gaan hom as ongenaakbaar beleef, maar as ons klaar is sal ons bly wees want ons sal goed opgelei wees.

Die punt is vir my is ek sien myself nie as ‘n sersantmajoor nie, maar as die kinders maats soek is dit by hulle portuur, en as ons maats soek is dit by ons portuur. Dit wil nie sê jy ervaar nooit vriendskap of ligtelike oomblikke met kinders nie (eintlik is dit baie lekker en hopelik ervaar alle ouers dit vir ± 80 % van die tyd), maar eerstens bly jy die ouer en leier en baie later kom die vriendskaplike rol.

As ek van my op skool of op universiteits dae my huidige gedrag beskryf sal dit klink soos twee baie verskillende persone. Al wat ek kan dink verklaar dit is dat wat vir my destyds reg was, is anders as nou en veral met wat my rol verander het. Die vraagstuk wat ek wil uitlig is dat jou gedrag noodwendig sal verander om aan te pas by jou veranderende rol. Die punt is mens verander om aan te pas by jou huidige realiteit. Dus moet ‘n mens aanpas en jou gedrag gaan dus verander (en moet verander).

Emosionele intelligensie

So veel klem word gelê op IK, terwyl emosionele intelligensie dinge soos respek, liefde en emosies soos hartseer en blydskap omvat wat interpersoonlike gedrag beskryf. Om emosionele intelligensie(EI) te beskryf is makliker as mens die teendeel of baie beperkende gedrag te kan beskryf wat sal wees soos iemand wat skree, iemand anders dood praat, woede tantrums gooi, soos ‘n vuilbek of nukkerig is tydens konflik situasies optree. Ek glo daar word na IK en EI verwys om ons te wys na ‘n eiesoortige intelligensie, maar by dit wil ek ook redeneer jy moet ook Spiritualistiese Intelligensie kry. Volgens my is daar die baie ‘dom’ of ‘bankrot ‘kant, en dan die baie slim kant. Hoekom dit eiesoortig is by elkeen kan jy bepaal waar jy (of jou kinders) lê. Jy sal baie slimmes (IK) kry maar wat uit balans baie sleg vaar met die ander twee gebiede. Hoekom ek dink dit is belangrik vir kinders is dat van die mense sulke gebreke eers agterkom later in hulle lewe (dis soos alkoholisme die eerste stap na beterskap is as jy erken jy het ‘n probleem). Die ding is kinders kan emosionele intelligensie aanleer voordat skade aangerig word (proaktief i.p.v reaktief). Emosionele intelligensie word eers aangeleer deur die kinders by hulle ouers en daarna doen hulle-hulle eie ding doen, maar dis nooit vas nie en veranderbaar.

As ek een ding kan sê ek het in ‘n ouerhuis groot geword waar ek nie een keer gehoor het my ma moes skree of iemand doodpraat nie om ‘n punt te maak nie alhoewel dit altyd gemaak was – voorwaar ‘n voorreg! Nie ek of my suster moes ooit enige emosies onderdruk nie(juis daarom kan ons nou nog nie as konflik vermydende beskryf word nie maar is ook nie skoorsoekend nie).

Daarenteen waar IK verstaan word as byna vas, en is emosionele intelligensie op enige tyd verander- en vermeerderbaar.

Soos ek vir Angeli gesê het so ses jaar terug toe ons kinders begin het met die tienerfase. waar hulle tienerhormone hulle gedrag gaan beïnvloed maar volgens my is daar ‘n verskil tussen ongeskik wees en ander onverklaarbare ‘nuwe’ gedrag.

Ek het ook vir haar die voorbeeld gegee wat as volg is van as iemand wat op ‘n snelweg voor jou insny, en jy die keuse van hoe jou gedrag gaan wees :

1) as die insnyer klein en tingerig is sal sekere reaksies aanvaarbaar wees soos humeurig, rasserig of vloekerig , of

2)as die ou massief is met bultende spiere en ‘n geweer het sal jy liefs baie versigtig en bedees optree.

So situasies wat gedrag bepaal is ‘n klomp nonsens, en gee jou net verskonings oor wat vir jou pas.

Netso kan mens nie aanvaar dat tiener-hormone toelaat dat dit as verskoning dien vir swak gedrag nie. Dit kan voorkom of sekere situasies en geassosieerde hormone die gedrag bepaal, maar dis nie so nie. Mens kan slegs aflei die ‘hormone’ het slegs ‘n predisposisionele invloed op die mens wat sy sy gedrag beheer en sodoende die emosies en hormone altyd kan beheer en bepaal- ongeag (dit sluit PMS in).

Dan beskryf Daniel Golman in sy boek ‘The New Leaders’ hoe hulle twee en sestig CEO’s en hulle topbestuurspanne moes beskryf hoe gelukkig, energievol, en hoe gedetermineerd hulle was. Hulle was ook gevra hoeveel konflik daar binne die groep was, hoeveel persoonlikheidsverskille bestaan , hoeveel wrywing en emosionele konflik hulle belewe. Die studie het bevind hoe meer positief die klimaat hoe beter hulle samewerking- en hoe beter die finansiële resultate. Die teendeel was egter ook waar vir spanne waar baie konflik was was die resultate altyd ook sleg. Die gevolgtrekking wat hy gemaak het is dat die groepslede se emosionele intelligensie is die somtotaal van die lede soos getoon in hulle gedrag (veral m.b.t. harmonie). Die spanne wat goed gedoen het is daardie spanne wie se leiers juis geweet het hoe om ‘n balans te handhaaf tussen fokus op die taak maar ook op mense te fokus deur hulle kwaliteit van verhoudings hoog hou en op taak elemente te fokus en sodoende die harmonie, hoë prestasie en goeie resultate. Hulle het ook bevind daardie spanne waar bestuurders nie oor die weg gekom het nie se resultate was deur die bank sleg. Hulle het verder gesê dis so voorspelbaar dat hulle ‘n algoritme gebruik wat sê vir elke 1% verbetering in klimaat is daar ‘n 2% verbetering in resultate.

Ek is ook baie seker jy sal dieselfde tendens is by families kry. In harmonieuse huise sal kinders beter vaar, en in huise waar onenigheid dag in en uit die norm is sal mens kinders kry wat swakvaar, ‘n swak selfbeeld het en hulle toekoms self al hoe meer wegkalwe. Ons as ouers dek dus die tafel met ons huidige gedrag wat die toon aangee vir ons kinders se gemoedstoestand en siening van die toekoms. Jy as ouer kan nie net jou hande opgooi en saamslaan nie. Die punt is ons as ouers moet die verantwoordelikheid aanvaar wat saam met die posisie en situasies gaan en veral ‘n hoë premie plaas op ‘harmonie’.

Ek wil dus die stelling ook maak vir elke 1% verbetering in gesinsklimaat behoort te lei tot ‘n 2% verbetering in kinders se prestasie by die skool. Net so min as wat jy iemand kan dwing om te lag en jy moet hom eers ‘n grap vertel laat hy lag. So is emosies en ‘n gevoel van welstand die gevolg van iets, en vir daai ‘iets’ is ALLE gesinslede is saam daarvoor verantwoordelik.

Daar is ook ‘n bevinding laat spanne wat onder ongelukkige en stresvolle omstandighede beleef se IK’s dramaties daal, en onder ‘n lekker klimaat sal die IK weer toeneem tot hulle volle potensiaal. Ek wonder hoeveel kinders sal beter presteer met vakke, beter oor hulle self en die toekomsvooruitsig voel as hulle huisklimaat verbeter.

Ek sou sê mens se lewe is ‘n reeks maklike en moeilike tye. Mens kry as deel van jou lewe sekere ‘toetse’ of moeilike tye/gebeurtenisse en hoe jy daarop reageer sê meer oor jou as die gemaklike tye. Dis maar soos hulle sê jy kan nie karakter bou in goeie tye nie.

Dan is daar die storie van Victor Franckl ‘n Joodse oorlewende van die Nazi kampe om later baie invloedryk en toonaangewend werk in die sielkundeveld gedoen het. Ek is baie seker in sy afgryslike omstandighede is sy gedrag en ‘self talk’ nie deur sy situasie bepaal nie, sodat hy later baanbrekerswerk kon doen in die sielkunde. Wat vir my uitstaan hier is mense dink hulle reaksies is afhanklik van situasies. Vat maar eerder ouens soos Victor Franckl wat ongeag sy situasie in die moordkampe nogsteeds kon trots wees op sy reaksies en gedrag. Ek vermoed sy gedrag tydens die kampe was beperk tot ‘die regte geluide’ en sy oorheersende gevoel maar eers onderdruk het tot die situasie verander het (en nogsteeds bly fokus het op die positiewe en waardetoevoeging) waar hy vrylik sy mening kon lig, en soos wat hy natuurlik wou wat tog duidelik meer sinvol was.

In Victor Franckl se boek Man’s Search for Meaning, sê hy die mense wat die doodskampe oorleef het was die wat ‘n visie vir die toekoms gehad:  “…everything can be taken from a man but one thing:  the last of the human freedoms — to choose one’s attitude in any given set of circumstances, to choose one’s own way.”  Verder was hy veral baie gekant teen mede kollega’s se redenasies van ‘reductionism’ (nog voor die oorlog) ‘n voorbeeld van dit was waar mede neuroloë (hy het homself eers as neuroloog in sy vroeë loopbaan toetrede gekwalifiseer). Die neuroloë het gedrag sien as ‘n neweffek van die brein, en glad nie erken dat daar iets soos spiritualiteit is nie. Hy het gesê daar was destyds ‘n hele generasie wat geïndoktrineer deur wetenskaplikes word om mense eng te sien as basiese oorsaak-gevolg wesens. 

Daarby is Frankl se boodskap soos weergegee deur Dr C George Boeree “There exists, beyond instincts and selfish genes,” beyond classical and operant conditioning, beyond the imperatives of biology and culture, a special something, uniquely human, uniquely personal.  For much of psychology’s history, we have, in the name of science, tried to eliminate the “soul” from our professional vocabularies.  But perhaps it is time to follow Frankl’s lead and reverse the years of reductionism”.

Insig

Die vermoë om te (bly) verander word aan die hand gewerk deur selfinsig. Ander kan net sekere insette lig wat insig ondersteun, maar as dit nie tot selfinsig lei nie gaan niks verander nie. Ons as ouers gaan van wee ons ervarings sekere insigte deel maar net kinders kan met selfinsig sekere goed stop en met ander begin. Die probleem lê volgens my juis die tyd verskil tussen insig van ouers en selfinsig van tieners. Nie verniet sê hulle die tieners is die slimste ding op aarde nie. Hulle dink hulle het die antwoorde op alle dilemmas, en die het wel partykeer, maar ander kere nie.

Leer karbestuur is ‘n metafoor vir ontwikkeling

Een van die lekker taakies is om ons drie 17 jariges ten volle te leer karbestuur. Dit ongetwyfeld een van die hoogte punte vir my . Volgens my is daar die ‘meganistiese ‘ deel soos bepaal deur die wet en hulle leerlinglisensies, vir my was/is die dinamiese egter die gedeelte wat verskiklik lekker is. Die dinamiese gedeeltes waar hulle eers moes leer wegtrek op ‘n afgeleë grondpad, tot waar hulle almal goed in die dorp ry was vir my ongetwyfeld een van die hoogtepunte.

Pieter van Jaarsveld het eenkeer in ‘n aanbieding grappende wys onder andere vertel mens leer by jou ma van ESP/dubbel standaarde om ‘n trui aan te trek as sy koud kry of dink jy is koud. So hier is wat ek wil sê werk met dit wat jy sien en nie met aannames nie.

Vir my is die punt ook mens sê goed vir hulle bes wil, en so ook met bestuur. Maar op die ou end leer jy hulle meer met jou gedrag. Eintlik moet jy sê maak presies soos ek en ma en ons sal met ons woorde dit probeer helderder maak.

Ons het nou onlangs op ‘n Saterdag Krugersdorp toe gegaan, en ek kon gemaklik soontoe ry, maar moes toe van Krugersdorp op ‘n baie besige Ontdekkers na North Cliff toe en weer terug en weer na die ander kant van Johannesburg na my sister toe gaan. Net na my beroerte kon ek lekker kommentaar lewer as ek nie bestuur nie. Maar nie die slag nie! Die punt vir my is en daar kom ‘n (kritiese) tyd wat jy ‘n voorbeeld is en alle woorde verloor hulle waarde. Soos hulle sê ‘talk is cheap, but money buy the wisky’. Ek was baie bly die kar het nie een keer gestol nie, en dat ek mooi beheer gehad het met die wegtrek by heuwels met spitsverkeer. Op sulke tye gaan dit oor baie meer as woorde en lesings maar oor jou voorbeeld Op sulke tye gaan dit nie oor my egoïstiese behoeftes nie, maar om as goeie voorbeeld te dien wat navolgswaardig is

‘n Ouer se gedrag se gedrag spreek harder as woorde

A teacher affects eternity; he can never tell where his influence stops –Henry Adams

Die grootste ‘teacher’ is ons as ouers. Goeie of slegte voorbeelde kan mens nooit bepaal wanneer die invloed gaan stop nie bes moontlik na baie geslagte oor baie jare. Ek van mening daar word op swak punte gefokus terwyl dit baie eng as die totale prentjie afgemaak word terwyl die totale prentjie is van geboorte tot waar jy nou is. Mens kan kinders dus nie label as ‘slim’ ,’dom’, ‘betroubaar’, onbetroubaar … nie. Mens kan wel sê iets was sleg sonder om dit as ‘n label te personialiseer deur te fokus op die aspek waarmee jy verskil sonder om die hele persoon daarmee te beskryf (speel die bal en nie die persoon nie).

Ek wil die stelling prakties maak deur te verwys na my omstandighede waar ek laas in 2003 die broodwinner was en al my vriende het ‘n senior pos wat hulle dag omskryf terwyl ek by die huis sit, skottelgoed was en die kinders rondry- nie goed vir mens se selfbeeld nie, en nog slegter as ‘n navolgingswaardige voorbeeld. Ek gee nie om oor die ingreep van die beroerte op my lewe nie, maar die verlies van my vorige loopbaan is baie moeilik verwerkbaar en juis omdat dit so swak voorbeeld vir die kinders is maak dit nog erger. Mens kan so fikseer op die korttermyn probleme dat die volledige prentjie negeer word. Die kinders staan miskien voor loopbaan keuses, maar ek ook! Al wat ek beslis weet ek moet vinnig my gedrag wesentlik verander, maar ek kan nie die onlangse omstandighede gebruik om my te tipeer nie sodat dit blyk van toepassing te wees nog altyd nie.

Afsluiting

Ter afsluiting net die storie van Abram Maslow (Hergenhahn p 330) wat vertel van Maslow wat voor sy eie kinders ‘n entoesiastiese ondersteuner van die behavioriste was (die sielkunde bestaan uit verskillende skole van denke, onder andere behavioriste waarvan Pavlov die verband tussen stimulus en respons verbind het met sy op ‘n klokkie se geluid wat toon dat die honde gaan kos kry en dan begin die honde al kwyl) se redenasies was dus gekoppel aan die van behaviorisme. Toe hy sy eie kind die eerste keer vas hou verander hy oomblik om ‘n Humanis te word. Die humanistiese psigologie is ‘n denkrigting wat veral selfverwesenliking beklemtoon. Die groot ding is hy was vas oortuig van sy redenasies voor sy eie kind en toe verander (hy sê so vinnig soos die klap van ‘n donderslag) hy om baie erkenning te kry en hy het homself beskryf dit het sy benadering tot sielkunde so verander laat hy die behavioriste sien as ‘foolish’. Hy sê ook elkeen met ‘n baba kan nie meer ‘n behavioriste wees nie. Ons as ouers het die onsettende groot en lekker uitdaging om ons kinders te lei op ‘n duistere pad van totaal afhanklik tot onafhanklike jong mense wie se gedrag en besluite onder ouers se beheer uit is

Richard se ongeluk

Each new season grows from leftovers from the past. That is the essence of change, and change is the essence of life – Hal Borland

vers 1

Ek het weer die  Saterdag van 28 Augustus beleef dis nie ‘about the destination’ nie, maar oor die ‘journey’. My seun -  Richard was toe in ‘n groot motorongeluk met die bakkie waarin hy en sy vriend gery het en gerol het. Hy was uit die bakkie geslinger en was onder die bakkie gepen terwyl hy dubbel gevou was. Hy het egter net vier kompressie frakture in sy rug opgedoen, en ‘n hele paar skrape en snye. Die paramedici sê in sy 20 jaar is dit die eerste keer wat hy iemand lewend uit so ‘n kar uithaal. Richard sê hy moes net na die ongeluk so dubbeldgevou lê vir 30 – 45 minute om vir genoeg hulp te wag om die bakkie te kon lig. In daardie tyd het die diesel so op hom getap dat sy selfoon se skerm daarvan vol was, en sy klere en plakkies stink so daarvan dat ons die klere sommer gou weggegooi het! In sy tyd onder die bakkie het hy ook opgegooi, en gedink hy gaan dood. Ek weet hy is bonatuurlik beskerm deur ‘n hoër hand en dat verskeie gebede later wel gehelp het. Ek is vas oortuig dat hy beskerm was nog voor ons eers kon begin bid, en dit is ‘n indikasie van hoe groot GOD ons dien.

Sy maat wat saam met hom was is genadiglik deur die hele ongeluk sonder enige fisiese komplikasies. Hy kon daarna die nodige hulp ontbied. As hy ook so seergekry het dat hy nie die hulp kon ontbied nie, kon die gebeure heel anders verloop het.

Die eerste aand was vir my en Angeli regtig moeilik. Ons kon nie rustig slaap nie, en was baie huilerig. My een groot troos was dat ek ‘n beeld gekry het waar hy in die hospitaalkamer op sy bed lê. Sy kamer was totaal gevul met ‘n warm goue helder lig. Toe kon ek begin bedaar met my emosies wat toe ook meer onder beheer was.

Vir die heel begin het ons fokus gegaan oor beskerming van Richard en Franz. Net daarna het Franz se ma wat saam met Richard in die ambulans gery het ook die heeltyd by ons by die ongevalle gebly. Ons dominee het ook ‘n draai kom maak terwyl Richard nog in die ongevalle was, en vriende kon ons ondersteun met gebede. Ook ‘n vriendin – Eurika – wat vir ons drinkgoed gebring het en ons bediende by die huis gaan oplaai, betaal en by die taxi’s gaan aflaai het, was deel van ons ondersteuningsnetwerk. Die punt is, Richard was van die begin af, en is nogsteeds omring deur goedheid. Ek weet ons ervarings gaan lei tot iets moois, en al wat ons en Richard kan doen is om ons fokus op die positiewe te hou, en alle negatiewe denke nie eers te hê nie, of sommer bitter gou te ignoreer.

Foto’s net na:

Richard – vers 2

Na ons groot ‘skrik’ word alles toe egter vinnig beter. Die volgende Donderdagmiddag het hy sy rugstut gekry (hy het mos 4 kompressie frakture en moes mos net op sy rug gelê het). So, die vorige dag kon jy sien die frustrasie en irritasie lê maar vlak. Nou kon die fisio begin werk, en hy sy roetine verander. Die vrou by die x-strale en scan sê sy rugspiere is onsaglik sterk en goed ontwikkel (ek dink van swem) en dan is hy ook jonk en fiks (gereelde fietsry). Die Dr’s se prognose was dat hy ten volle gaan herstel. Hy moet nou die stut vir 3 maande pal dra. Die Dr kon alle snye en skrape reg gemaak het met ‘n paar steke. Onlangs het die steke uitgekom – onder andere op sy oogbank (winkelhaak bo oogbank tot op ooglid), en op sy neus, en been.

Richard – vers 3

Net voor ons drieling se geboorte, toe reël die meerlingvereniging (Samba) vir die aspirant pa’s ‘n opleidingsessie. Daar gekom verwag ons allerhande mooi en baie dinge om eers as lesse te leer, maar toe is daar net twee kort sessies. Eerstens wys hulle ons foto’s van meerlinge as babas, en weer as hulle groot is. Toe wys hulle ons hoe om doeke te vou. Net na Richard se aankoms by ongevalle wou hy weet hoe lyk hy en toe het ons sommer ‘n foto geneem op die selfoon om hom te wys hoe hy lyk. Ek het eers met Richard net die realiteit van sy ongeluk eerder daai foto’s ge-sms as om met woorde te probeer sê van sy, en ons realiteit. Na ‘n paar dae vertel die reeks foto’s egter die volle storie van dat dit eers rof was, en later weer heel goed. Die uiteinde van die storie het nog nie gebeur nie, maar hulle sê min dinge is so goeie voorspeler vir die toekoms as die verlede nie. So, ek kan net dink sy toekoms behoort ook een van genade, beskerming en bestiering te wees. Met enige ingreep sal ons reaksies nog dieselfde gewees het, maar ons is bitter bly dat dit so gebeur soos dit het…

Tydens Richard se nege dae in die hospitaal het ‘n skoolvriend van my (Bertus Huisamen), wie se dogter in dieselfde graad as Richard is ook vir hom kom bid. Deel van daardie gebed was vir bonatuurlike genesing. As mens kyk na hoe Richard tans lyk is dit ‘n besondere getuienis van hoe dit voor ons oë waar word. My gevoel was altyd as mens op daardie krag van ons Here fokus en daarvolgens leef, kan enige redenasie, van gedwee reaksies in situasies wat pateties is en gedwee aanvaar word ,en wat Hom as kragteloos bestempel, mos nie sin maak nie. Mens kan mos nie sekere situasies so beredeneer dat dit Hom swak laat lyk, maar tog weer optree dat jy in Hom glo nie. So as mens in Hom glo begin dan redeneer dat ‘bonatuurlik’ sterk is en gee Hom die ruimte om dit te kan wys.

Partykeer keer dwing die lewe jou van ‘n regop tot klein houding, maar dis goed want as jy op jou knieë is, is jy op die regte plek om hulp te kry.

Hy vorder so goed hy (19 September) wou belydenisklas toe gegaan het. Ek dink sy beskerming en vordering het baie met ons, en sy, keuses te make soos om vir hierdie jaar ons fietsresiese vir eers te los want sy belydenisklasse geniet prioriteit. Dan het ek die kinders gevra om uit tydskrifte prente te sny en ‘n collage te plak wat hulle begrip en ervarings van die belydenisklas weergee. Richard het toe gesê hy sal eerste (‘n week voor die ongeluk).

Richard se ongeluk het vir almal iets gewys of lesse geleer. Na elke moment of stukkie ervaring kan mens vir ‘n oomblik stilstaan om die betekenis te verstaan. Soos hulle sê:

‘n Man wat nie uit sy foute leer nie, is dom

‘n Man wat uit sy foute leer, is slim, maar

‘n Man wat uit ander se foute leer, is wys

Vir almal is die trauma van Richard se noue ontkoming dus ‘n moment om te herbesin oor baie dinge, maar vir my gaan dit oor dankbaarheid, en elkeen sal hooplik wys wees oor wat werklik belangrik is sonder dat ‘n traumatiese ongeluk nodig is om te dit te onderstreep .

Om te fokus op wat die betekennis van elke stukkie gebeurtenis is wil ek eers die storie soos vertel deur Angus Buchan vertel – van ‘n sendeling wat in China gaan werk het. Daar was een man wat tot bekering gekom het. Na ‘n lang tydperk (ek dink ‘n jaar) kom die sendeling toe weer verby, en vra hoe gaan dit met die man se geloofslewe. Hy het toe gesê soms gaan dit moeilik, maar hy sien dit is soos twee honde (goeie en slegte), en hy voer die goeie een meer as die ander. Ek vermoed ook as ek ‘n strategie moes uitwerk wat mense vervreem sal dit juis wees om getroudes te kry dat hulle mekaar irriteer, of deur bepaalde gedrag te vervreem of met die hulp van trauma gesinslede deur ‘n scenario te laat gaan om almal so te laat reageer dat hulle verval in negatiewe reaksies. Maar genadiglik is die anderkant se fokus – die van genade en bestiering – sterker, terwyl beterskap net ‘n kwessie van tyd is.

Inleiding

Ek het hierdie jaar weer die Argus fietsresies se 110 km gery. Soos almal sal weet, het ek byna net na my beroerte (November 2003) weer begin om op ‘n oefenfiets ry. Dit nadat my eerste uitdaging was om die rehabilitasiesentrum se gang van ongeveer 20 meter met ‘n rolstoel te ry en hulle my bo-lyf met ‘n laken aan die rolstoel moes vasmaak sodat ek nie uitval nie. Sedertdien kon ek al ‘n paar resiese van oor 90 km voltooi (94.7, OFM x 2, Argus x 3, , Fastone) en ‘n paar kortes soos Race-for-victory en Vodacom s’n. Soos julle sal sien met die Argus, alhoewel ek baie verbeter het, is daar baie plek om te verbeter – veral t.o.v. opdraandes en teen wind!

Met my ervaring hoop ek dit kan vir ander ook – soos vir my – as ‘n metafoor dien wat veel wyer as fietsry is. Die fokus van die storie sal wees dat daar ‘n uitdaging was; ‘n unieke pad vol besluite en aksies wat uitloop op geleentheid en die pad van die Argus.

Ek deel  graag van hierdie dinge met julle .

Ek het mos gedink ek sal hierdie jaar die Argus maar laat vaar, maar toe nie.  Die punt is dat as ek nie die Argus gedoen het nie, was daar niks om intens te beleef of vir ander van te vertel nie. In my vorige blog het ek geskryf dat as ek my vorige twee Argus’e in perspektief probeer sit, was 2006 s’n ons was van niks seker nie maar het nogtans gedoen, en 2009 s’n ek kon saam met my seuns (al drie) dit doen, en hierdie jaar s’n weer het ek aanvanklik geredeneer ek sal dit mos los as gevolg van sekere omstandighede en toe was ek die geleentheid gebied om weer te ‘dink’ oor my unieke pad.  Dit het toe meer gegaan oor my omstandighede en behoeftes, danksegging, keuses en gedrag. En dit is tog veel wyer as ‘n fietsresies.

Na my beroerte van November 2003 was hierdie vir my ‘n groot geleentheid om dankbaarheid te betoon vir baie dinge – onder andere vir my pad van verbetering  en wonderlike mense in my lewe, en in retrospek weet ek nou dis nie iets wat ek vinnig kon aframmel nie!

Die huidige (present) is ons geskenk elke dag

Ek kan nie genoeg sê hoe belangrik elke dag is nie. My suster en haar twee kinders was ongeveer ‘n jaar na my beroerte in ‘n baie groot motorongeluk. Haar beserings was van so aard dat sy by die dood omgedraai het, maar albei hulle kinders het ongelukkig in daardie ongeluk gesterf.  Voordat ‘n mens so direk deur dood gekonfronteer word, dink ;iemand soos ek; aan die dood as iets van die realiteit, maar verstaan dit net in beginsel met min emosie. Verder het ek ook my pa aan die dood afgestaan toe ek 6 jaar oud was.  Dit het veroorsaak dat ek die gepaardgaande emosie nog verder as gewoonlik onderdruk het, en was alle response deur my uit reaksievorming (selfverdedigingsmeganisme) as uiters normaal afgemaak.  Om deur so ‘n proses te gaan waar ek eers my Pa en toe my susters-kinders deur die dood verloor het, en ek daarmee gekonfronteer was, was ‘n ”ongemaklike” stappie na die gebroke-realiteit.

Ek het met die pas afgelope Argus die kinder se name, op my fiets se handvatsels geplak. Aanvanklik was dit bedoel as ‘n spesiale herdenking van twee uiters talentvolle mense, maar toe was dit later veel meer.  Ek word gekonfronteer deur ons “geskenk” (lewe) elke dag en om dit die meeste te bly maak tot dit nie meer daar is nie.  As ek hulle dus wil herdenk is dit om die meeste van elke dag te maak tot ekself doodgaan.

Voorbereiding

You cannot achieve a new goal by applying the same level of thinking that got you where you are today – Albert Einstein.

Ek het so ‘n bietjie nagedink oor hoekom ons so lank gevat het (7.22) want ek het ‘n program getrou gevolg wat spesifiek vir die Argus geskryf is en het die aantal ure ingesit, wat beteken dat ek 7 + ure per week geoefen het vanaf  Januarie. Aan die einde van Januarie het ek ook ‘n resies gery en ook saam met  my vriend – Gert Oosthuizen – op die tandem  ‘n oefenlopie/resies van  63 km gery met ‘n gemiddelde spoed van 26.8.  Ek het dus gereken as ek die tyd omsit in die afstand van die Argus was dit  ± 4.10 vir die Argus, en as ek vir die opdraandes en ander gebeurlikhede tyd bysit kon ons maklik in 5 ure klaarmaak.

Die vraag by ons was, hoekom het ons toe 7.22 gery? Die antwoord was voor die hand liggend, en as volg: Ek het voorberei op ‘n vinnige trapspoed met min weerstand (aërobies). Op die program wat ek gevolg het praat hulle gedurig van ‘n trapspoed (cadence) van 90, terwyl dit laas keer met die Argus net 58 was, en terwyl dieselfde weersomstandighede met die sterk wind reg van voor die eerste helfte en die tweede helfte was die uitmergelende opdraandes (soos Chapmanspeak en Suikerbossie) en dit het krag vereis, dus anaërobies deur baie krag voortdurend. Hier in Potchefstroom sê ons mos as daar ‘n bult is, is dit ‘n brug! Dus op alle plat roetes sal ek goed doen. So van brûe gepraat. Daar is twee brûe op pad biokinetika toe en op die brûe sien ek my spoed gaan af na 9 km/u terwyl my gemiddelde spoed verbeter het tot 23 km/u (met die recumbent) en 30 km/u (met die tandem). Met die plat gedeeltes het ek al aansienlik verbeter, terwyl die brûe spoed dieselfde en baie laag gebly het! Dit is soos om vir eksamen te ‘spot’, en daarvolgens voor te berei, en dan kry jy nie die vrae nie. Al sit jy baie ure in bly die resultate swak! Omtrent 85 % van my voorbereiding was ook om te spin, m.a.w. as ek sweet en vinnig trap dink ek dit was ‘n goeie sessie en die res op die tandem (wat ook maar plat was), maar eindelik was dit nie voldoende voorbereiding nie want die weerstand was te laag. Nou weet ek volgende keer sit ek die fiets in sy vinnigste/moeilikste rat  en los hom daar as ek op die tandem oefen en as ek noodgedwonge spin sal ek die weerstand verhoog om minder oor trapspoed “worry”.

Swart kolletjies op my naels

Ek sit maar die gedeelte hierby, en hoop dat die leser self op die einde sal kan aflei hoekom dit met die Argus iets te make het, maar laat ek net gou vertel van my storie met die kolletjies. Net voor my beroerte was ek gou by die huisdokter (ek dink vir iets soos ‘n seer keel?). Hy ondersoek my toe en merk toe ook klein swart kolletjies op my naels op, waarop hy toe sê so iets kan dui op iets ergers soos beroertes. Daarna vergeet/ ignoreer ek dit met gevolglike uitkomste.

In 2006 begin ek toe boekhou van die verskyning van die kolletjies -15 kolletjies vir daai jaar, en 14 die jaar daarna, en net 4 in 2008, maar weer 11 in 2009. Die vraag was toe hoe om die tendens te verstaan.

Ek was toe net vir ‘n check-up na die internis (in 2010) wat my ten tye van my beroerte bygestaan het. Hy het my weer sorgvuldig ondersoek (Hy laat my altyd skuldig voel want sy speekkamer is vol maar nogtans spandeer hy baie tyd om ‘n deeglike  ondersoek te doen en hy laat my nooit betaal nie). Daarna het hulle met ‘n spesiale scan my vorige  geskeurde aar; wat aanleiding gegee het tot my beroerte; en my hart ondersoek en bevind dit is ‘n teksboek voorbeeld is van hoe gesonde organe moet lyk. Terwyl ek in Johannesburg moes wees vir die afspraak by die internis het ek ook weer gegaan vir Haemacirc Solution (my drip wat onder andere help met are se herstel deur voedingstowwe te vervoer waar dit hoort).

Ten spyte van die “clean bill of health” het ek maar nogsteeds gewonder oor die verskyning van die kolletjies op my naels. Ek weet die uiterse minimum van my kolletjies, maar aan die eiende van 2008 het ek opgehou met Haemacirc Solution met net 4 kolletjies, en die jaar daarna was dit weer 11.  Hierdie jaar het ek weer met Haemacirc Solution begin en tot op datum het ek nog nie weer ‘n kolletjie op my naels nie. Ek weet nie hoe dit werk nie en dit maak nie saak nie. Wat ek weet is die kolletjies is ‘n sigbare simptoom van wat nie goed is nie.

Ek het bietjie op die internet oor die koletjies die volgende raak gelees: ”Splinter hemorrhages are tiny lines that run vertically under nails. At first they are usually plum-colored, but then darken to brown or black in a couple of days. In certain conditions (in particular, infective endocarditis), clots can migrate from the affected heart valve and find their way into various parts of the body. If this happens in the finger, it can cause damage to the capillaries resulting in a splinter hemorrhage”. Wikipedia,” en “Black, splinter like bits under the nails can be a sign of a bleeding disorder”. Dennis Hardy

Met ‘n resies soos die Argus gaan enige voorbereiding om risiko’s aan te spreek en te verminder. Ek voel hierdie was miskien potensieël die grootste risiko en wat met min moeite en tyd aangespreek was…

Resies

Verblyf

Half pad

Ons sou by Betuli oorslaap. Ek weet van die plek, maar het beslis nie geweet waar dit is. Toe ek vooraf sien ons is ses mense het ek bedenkinge gehad dat ons te veel was (wat oorslaapplek betref)  – ons was 6 mense plus die 4 huismense. Maar toe was dit seker een van die mooiste dorpe (dis byna teenaan die Gariep dam) waar ek nog was, en die huis was so groot dat een van die gaste grappenderwys opgemerk het die gang is so groot dat jy action krieket daar kan speel. Nie net was daar baie plek nie, maar ons kon baie lekker oorbly.

Die inspirerende storie was toe iemand vertel van ‘n persoon wie onder andere voorheen te veel gedrink het maar ook verbonde was aan een van die drie susters kerke. Sy lewe het toe soos handomkeer verander toe hy wedergebore is. Hy beseël dit toe met ‘n groot doop, waarop die (eng) kerkleier instede van bly is, toe so met hom verskil dat hulle verwag hy moet in die kerk opstaan en sy sonde bely. Hy het toe vir sy kennisse gesê toe sy lewe erg en teenstydig met Christenskap was het die kerkleiers niks gesê nie maar noudat sy lewe weer belyn is moet hy sy sonde bely (groot doop). Gert het toe gesê eintlik moes hy instem maar dan getuig oor sy ervaring.

Mense se ‘in-the-box’ denke en verwysingsraamwerke word opgemaak deur onder andere jou opleiding en oortuigings wat jou oogklappe word wat bepaal wat vir jou aanvaarbaar is, of nie, en dit vorm jou manier om die wêreld te verstaan en wat vir jou reg en aanvaarbaar is. Vir my gaan iets soos Godsdiens nie om mense se denke nie, maar om God se wil en dus nie oor ons baie eng sienings nie. Maar ons moet sienings toelaat om oop te wees vir gebeure of ideologieë wat jou lei tot ‘out of the box thinking’ en wat nogsteeds belyn is met die Here se wil. Vir dit moet jy staat maak op Die Bybel en jou unieke lewenspad wat die Here jou sal wys al val dit buite sommige mense se verwysingsraamwerke, veral ook van wat reg en verkeerd is en gebaseer is op dogma wat onvanpas is wat eerder die kerk as vir God dien.

Verblyf vir die Argus in die Paarl

By die Paarl het ek en Gert baie lekker gebly by Thomas en Susan Hickman. Hulle ken my goed en al baie jare want ek en Thomas het saam gewerk (15 jaar + gelede) en ek het ‘n paar keer ‘n jaar in die Paarl gaan werk, waarop ek ook ‘n paar keer by hulle aan huis gebly het. Thomas is verseker een van die baie unieke storie vertellers wat sommer ‘n hele paar stories vertel wat totaal onbekend is so kan vertel dat dit van die begin tot die einde lekker bly, en Susan is ‘n voorbeeld van ‘n vrou wat mans nodig het- gasvry, georganiseerd en die wysheid om te weet waar moet sy inpas en waar om uniek en genoegsaamsterk te bly by wat op so wyse dat sy volwaardig na vore kom as iemand wat nooit onderskik is nie.

Thomas het ‘n hele paar staaltjies oor my vertel wat enersyds baie snaaks was en andersyds kan mens maklik aflei van hoe ek destyds was, en hoe ek nou baie anders is, en dit vertel ‘n storie opsigself van hoe een persoon soos handomkeer kan verander – met my persoonlikheid wat omtrent dieselfde gebly het maar my gedrag wat wesentlik verander het en plek gemaak het vir nuwe roetines en gewoontes. Die punt is, by hulle was die boodskap dat ek beslis baie rede vir dankbaarheid het, of dit gegaan het oor die vêr verlede of oor die onlangse verlede.

Ek kan nie naastenby vertel hoe lekker dit vir my was nie, maar onder andere was my gemoed voor die resies baie rustiger as met my vorige Argus’e (2006, 2009). Hierdie keer het ek baie rustiger gevoel voor die resies, my hartklop baie rustiger as met die vorige drie (twee na die beroerte) waar my hartklop tot meer as dubbeld (115 slae per minuut) van my rustende polsslag voor die wegspring was, en dit begin opgaan met die rit soontoe. Hierdie keer, toe Thomas ons gaan aflaai het vir die wegspring, het my pols tussen 74 en 80 gebly (met fietsry gebruik ek ‘n harttempo monitor wat my slae per minuut monitor).

Ek het ook gedink (so ‘n maand of twee voor die tyd) ons sal op die langste vyf ure neem, maar het gemeen ‘n heel haalbare 4.30 kon bereik word. Toe ek sien die Suid Ooster gaan 46 km/u +  waai het ek al gesien hier kom probleme. Toe was ons tyd 7.22. Maar dit het my min gepla want vir my was die tyd ‘n bysaak. Vir my was een van die hoofredes, ’n duidelike boodskap om te gaan en deel te neem en ander doelwitte was vir my belangrik.

Daar was veral baie ander en onsettend belangrike rolspelers in die storie. Daar is egter een persoon wat vir my uitstaan, en dit is die ander ou op die tandem – Gert Oosthuizen. Hy was verseker ‘n belangrike rat, want hy is in die proses van besighede verkoop/koop, so sy prioriteite was anders as myne. Die feit dat sy vrou, Belinda verlof moes insit sodat ons kon gaan en sy by sy splinternuwe besigheid moes gaan werk sodat hy kon gaan is vir my kosbaarder as goud!

Onthou ook ek het ook al twee afsnye (met meer as een en ‘n half ure) gemis, dus raak ek nie afgehaal as my tyd stadig is nie. Vir my gaan dit oor om elke keer te voel, en ek is beter met elke Argus, en ek bly ook meer oefen in die voorafgaande tyd. Vir my gaan dit tog oor hoe ek voel en lyk en veral oor wat ek wil bereik. Kyk maar byvoorbeeld net na die oudste persoon wat die Argus gery het, Japie Malan, wat 90 jaar oud is, en sy tyd was 06h48. Dit beteken daar is nog baie tyd oor om te bly verbeter!

Ons uitslae was ook beter as 1 078 wat wel gery het, en as jy dink 35 000 +   het hulle ingeskryf, waarvan baie van hulle sien die wind is baie erg en dan nie eers opdaag nie, en 28 974 klaargemaak het, was dit nie so sleg nie. Veral as jy in ag neem dat ons kettingprobleme (ons ketting het vier keer afgeval) en ratprobleme (die voorste ratte bestaan uit drie ratte en dit het op daardie dag baie moeilik geskuif) bygooi wat ons verseker meer as 22 minute moes kos (ek dink dit was nader aan 45 minute). Neem in ag dat die een deel van die saak is om die probleem (soos die ketting of die ratte) op te los, en dan is daar die ander deel van my, wat weer op die fiets moet klim vir die wegtrek, wat vir my soos ‘n leeftyd voel. Om op te klim en so gou as moontlik te maak moet ek rustig wees en bly, maar gedurende die resies wou ek net gou maak, met die gevolg dat ek eintlik langer gevat het. Dit het dus veroorsaak dat ek elke keer amper dubbeld so lank vat! Dan is daar ook nog die 93 wat seer gekry het, waarvan 15 nog die Maandag in die hospitaal was. Met ons maksimum spoed van 71 km/u was ons beskermengel seker bly toe die resies verby was…

Ons het ook heeltyd alleen gery. Jy kan tot 27% – 45% t.o.v. windweerstand verminder as jy agter groepe ry, wat weer seker 80 % van alle inspanning op die fiets uitmaak. Ek het dit vooraf vir Gert in ‘n e-pos genoem – net voor ons oefenlopie – maar tydens ons oefenlopie was die ander te vinnig om te vang. Veral met groot groepe is haas onmoontlik om die ‘bus’ te vang. Ek het gedurende die begin van die Argus weer vir Gert gesê ‘hou in die slip(stream)’, waarop hy gedink het ek bedoel om te  probeer sê om in ‘n vinnige groep ry. Ek het eintlik bedoel dat daar verskeie mense is wat net soos ons sukkel en stadig ry en hy moes agter hulle bly en van een fietsryer gaan tot by die volgendes om ons energie te spaar vir later maar nogtans ons spoed net handhaaf. Ek voel as ek met gemak kon sê wat ek bedoel het kon ek die dag aansienlik anders laat verloop het . Ek skryf maar sulke situasies af as my gebroke werklikheid.

My menings, wat vir my uitgestaan het en ander interessanthede

• Die lewe het maar sy ‘ups’ en ‘downs’ en hoe mens veral op die ‘storms’ reageer wys jou ware stoffasie. So ek gebruik juis so ‘n geleentheid om net weer te besin oor my ‘stoffasie’. Ek sê altyd kinders is daar om jou nederig te hou. Dus is iets soos die Argus miskien ook daar om my nederig te hou – haha. Net soos ek dink ek doen goed, is iets soos die Argus daar om my te wys daar is nog baie plek om te verbeter.

• As mense my sien moet hulle seker dink ek moet baie sukkel, maar dis net my loop en spraak wat baie lol. Dus kan hulle saamstem met my siening dat ek omtrent heeltemal reg is, en dat dit net sekere sigbare probleempies is wat eersdaags iets van die verlede sal wees. As ek een stuk raad aan ander kan gee is dit is om iemand soos ek te sien en eerstens te dink dat alles reg is,  en soos hulle die teendeel gewys word, om dit dan “af te trek”.  Instede van, om met die eerste oog opslag te dink ek is totaal ‘gekrok’ en dan met die teendeel wat bewys word ‘n optel som te maak wat hulle menings vorm van alles wat hulle sien wat werk (en wat hulle verbaas). Ek kan daardie mense verseker, die tweede benadering vat baie tyd en krap my net onnodig om en plaas ‘n wrang smaak op andersins lekker verhoudings. Op my eie maak ek dit af dat hulle reaksies meer oor hulle self sê en nie oor my nie. Ek neem my dus voor om nie my irritasie te wys nie, maar vaal soms. Ek verstaan dit dalk, maar dit bly erg kwestend.

Dis veral hoekom ek hou van die Argus, want vir ‘n tyd word die gevolgtrekking deur ander en myself gemaak, dat ek die Argus aanpak, so dit kannie so sleg met my gaan nie, en die hele atmosfeer het voortgeduur vandat ons weggetrek het tot ek weer by die huis was. Dit geld vir alle resiese, maar daai gevoel is nog steker met die Argus, met die wat dit vir ‘n direkte vyf dae was maar indirek is die effek nog baie langer. Vir my is elke iets soos hierdie ‘n baie spesiale geleentheid om my te beskryf as iemand wat ‘n beroerte gehad het maar deur fietsry al ‘n paar keer gewys het dis nie einde van fisiese drome nie, inteendeel…

Daar was ook die geval van omtrent twee weke na die Argus.  Ek en Richard moes gou by Clicks ‘n voorskrif gaan kry. Die apteker daar het ons al by die spinning gesien, en sy het my gevra of ek nog gaan spin.  Ek kon toe sê ek rus na die Argus, maar sal eersdaags weer gaan spin. Die groot ding vir my was juis toe ek vir haar ‘n fietsry foto op my selfoon gewys het, waarop sy toe gevra het dat ons die foto na haar selfoon toe moet stuur sodat sy dit ook vir haar man kon gaan wys!  Sulke situasies is oneindig lekker en spesiaaal.

My spraak

Laat ek net gou die storie vertel dat luister moeilik is, maar met steurnisse nog moeiliker, en soms baie krities. In die 2de wêreldoorlog was van die geallieerde magte in ‘n baie benarde posisie en radio toe “send enforcements we are going to advance” en hulle kry geen hulp nie en kry toe erg bloedneus. Hulle vra toe uit oor die feit daar geen ondersteuning gekom het na die radio boodskap nie, waarop die basis sê hulle het oor die radio gehoor “send a tripence(geld) we are going to a dance” .

As ek iets sê is dit amper soos stomstreke – van raai reg en wen ‘n prys. Die ernstiger punt is dit is amper sewe jaar na my beroerte mense verstaan nogsteeds nie altyd my uitspraak nie.  ‘n Voorbeeld is van my familie wat Desember by ons kom braai het. Angeli het vinnig ‘n slaai in die huis gaan maak, dus was ek spraakgewys op myself aangewese by die braaivleis vuur. Ek sê toe vir hulle dat die vleis reg is om afgehaal te word.  Eers het hulle probeer uitmaak wat ek sê, maar kon nie, en daarna gaan hulle net aan met hulle gesprek onder mekaar, maar toe hulle sien ek vererg my liederlik, en nogsteeds nie uitwerk wat ek sê nie (al het ek net op die ou end die woord “Angeli” gesê) het ek maar later tou opgegooi en die vleis droëer as gewoonlik gebraai tot Angeli weer uitgekom het. Ek het my daarna voorgeneem ek gaan my lewe voortaan baie gemaklik vir my maak, en dit is, ek stel my net bloot aan my gesin en daardie mense wat my verstaan of probeer verstaan.

Daar is egter een plek waar ek wel graag (soms alleen) kuier en dit by ‘n man wat motorneuronsiekte het – Rennie en sy vrou Eurika. Sy spraak lol ook sodat net ‘n paar mense hom verstaan (veral sy vrou is ook meestal sy tolk). Angeli verstaan hom inderdaad ook beter as ek. Dus weet ek hoe dit is aan die anderkant van die draad – van ek wat meestal nie verstaan nie en die vrouens wel. Wat ek ook by wil sê, ek antwoord byna nooit ‘n telefoon nie (as ek nog ‘n oproep kry gee ek onmiddellik vir Angeli my foon) en reageer veel eerder as ‘n reël op ‘n sms of epos, maar as ek sien dis Eurika antwoord ek want sy doen omtrent die meeste van die praatwerk waarop ek net hoef te reageer en gee sy my opsies waarop ek net ‘ja’ of ‘nee’ kan sê, en as sy my nie verstaan nie bly sy rustig, wat my weer nie verbouereerd maak nie en my, en Rennie se gedeelde spraakgebrek plaas ook minder druk op my.

Wat ek wel oor die jare geleer het is dat vrouens volgens my ‘n onregverdige voordeel het met die verstaan van my, want hulle beskik oor die vermoë om gouer uit te maak wat ek sê. As ek dus sien daar is twee winkel assistente waarvan een ‘n man en die ander ‘n vrou is kies ek altyd die vrou en sê ek net een voorspelbare woord vir die vrou (handelsmerk wat ek soek) en dan kon hulle my gewoonlik help.

Ek sal moeilik erken dat ek my afsonder in my ‘comfort zone’ , maar ek doen dit. Nou lyk dit my ek is by ‘n volgende fase, want vreemde mense maak skielik uit wat ek sê. Ek dink dit het baie te doen met my wat onder andere van alle dinge, by ’n sangjuffrou (Jeanette Malan) geland het met nuwe voorstelle en planne vir my stemgebruik. Volgens my kom daar tye wat ‘n mens gekonfronteer word met die beginsel van – If you do what you have always done, the results will stay the same. Lyk my die tyd was reg om van spraakterapeute oor te gaan na ‘n nuwe benadering.

 Angeli sê baie keer dit lyk of ek voortdurend by die rekenaar is (en ek is!). Dan tik ek in ‘n brief aan haar sy moenie sê ek is net by die rekenaar nie, sy moet haar afvra wat ek daar doen. My punt is, meeste mense kan direk praat of net bel en wat meer gebalanseerde tydsverdeling meebring. Die regte vraag sou wees (volgens my) wat ek daar gedoen het en haar begrip van hoekom dit so lank neem om iets te doen sal die hele aksie in perspektief stel. Elke persoon het maar sy kwota woorde om per dag te sê en ek moet myne net tik. Nou laat sy my maar begaan.

Terug by die Argus. Met die hele ekskursie se baie ure op die pad soontoe en terug was verseker verantwoordelik vir my grootste druk, want ek is verseker gewoond om vir lang tye stil te bly, maar die hele dinamika in die kar het soos ‘n berg voor my gelê. Gert lees gelukkig my blogs (wat hopelik vir hom wys dat ek gewoonweg/normaal dink) en verstaan en toon begrip vir my spraak probleem. Dit was toe op die ou end nie ‘n probleem nie want ons was mos twee karre wat saamgery het en ‘n ander persoon (Andries) het omtrent 90% van die tyd saam met ons gery.

Daarby saam, toe Gert die eerste keer nie verstaan wat ek sê nie het ek weer gesê ‘moet nie worry nie’ waarop hy rustig gesê ek moet dit herhaal sodat hy kan leer om my te verstaan. Op die einde van ons trippie kon hy my omtrent heeltemal verstaan wat my weer aanpor om met ander te praat. Een van die dinge wat aan my knaag is dat ek so verval in wat ek sê (ek gaan weer mooi en duidelik praat) en hoe ek oor myself en hoe ander dink (omtrent niemand verstaan wat ek sê nie) is my ‘self fulfilled prophecy’. Sy begrip het juis vir my gewys dat ek reg is om aan te gaan na my gerieflike gestruktureerde lewe.

Tydens my verblyf in die Paarl het Thomas verwys na party sportmanne wat hulle self beskryf as ‘die beste in die wêreld’ en dat dit gaan oor die verlede wat beteken hulle toppunt is naby of hulle het dit reeds bereik. Ek dink deur hulle self beskrywing; of in die openbaar of om net so self dink; neem hulle hulle motivering weg, m.a.w. al wat oorbly is die kort pad af.

As mens die tyd vat wat die Argus gery is, is dit nie eers naastenby goed genoeg nie (miskien as dit net onder die 3 ure was). Ek weet ons het op die dag goed genoeg gedoen, maar in die toekoms is daar baie plek vir verbetering! So volgens my, as ek die dag sub 3 ure ry sal ek dit beskou as goed genoeg, en moontlik my voet van die versneller afhaal.

By dit wil ek net noem daar was altyd maar altyd politieke teater en daar sal altyd wees, m.a.w. party gesaghebbendes wat een ding werklik glo maar ‘n ander doen, anders as veral openbare figure wat ons toutjies trek. Ek was deel van die dienspligstelsel en het dus alles geglo wat politici en kerkleiers gesê het. So ‘n paar jaar later sien ek ek was dus deel van die entoesiastiese jongklomp wat spring as die toutjies deur die gesaghebbendes getrek is. Ek is juis een van daai mense wat as stadig beskryf kan word want ek kom sulke subtiliteite altyd te laat agter. Eers het ek altyd net onmiddellik oorreageer terwyl ek nou baie meer gematig optree maar nogsteeds net toelaat dat ek my eie menings vorm. Ek laat dus nie toe dat sportmanne, politici of ander openbare figure my mening vorm nie, en hoop niemand s’n nie. Vorm jou eie mening en gebruik dan soos nodig en wees baie voorspelbaar en jouself.

Jy het altyd net twee opsies – Willem Nel praat in sy boek, Stille Avontuur van jou keuse om bitter of beter te word. Dan is daar die mentaliteitskeuse van om ‘n ‘victum of circumstance’ of ‘master of own destiny’ te wees. Dan het Wynand Marx vir my die baie interessante epos/artikel van Clem Sunter gestuur waarin hy onder andere verwys na John Vorster  se ‘Adapt or Die’ toespraak. Die punt is, elke persoon word gekonfronteer met sy toekoms verwagtinge en om pateties daaroor te dink gaan niemand beïndruk nie en om vanaf n standpunt van better, master of own destiny en voortdurende aanpassing te werk verskaf tog die nodige brandstof vir ‘n scenario wat noodwendig baie anders daarna sal uitsien.

Soos  Dag Hammerskjvid se aanhaling sê ‘ The longest journey of any person is the journey inward ‘ Mens kan maklik in die slaggat (vir mense in SA het slaggate tog ‘n besonderse betekenis) trap om jou fokus op dinge rondom jou te hê, maar die punt is daar is net een plek in die wêreld wat jy kan verbeter, en dis jou  eie hoekie.

Iets soos die Argus, of selfs my beroerte bied my die geleentheid om op my inwaartse roete te bly fokus. Elkeen het maar sy unieke lewenspaadjie en ons kan net ons eie paadjie verstaan as ons toelaat dat ons genoegsaam nabetrag wat elke omstandighede vir ons beteken, sodat ons daaruit kan leer om te bly verander.

Dan sê hulle ook in daily motivator ‘The only real aging is the erosion of worthy ideals’. Ouderdom (of enige omstandighede) wat jou briek om vir jou as verskoning te dien hoekom jy agteruit gaan moet mens verstaan as vals, onjuis en deur jou kwansuise redes mens onnodig kragteloos te laat blyk. Daarom gaan ‘n ding soos hoop en ideale oor iets wat jou aanvuur, terwyl die teendeel jou plaas in die kategorie van oorleef en ‘n afdraande pad.

Kirk Douglas; wat ook ‘n beroerte gehad het; het as volg geskryf in sy boek My Stroke of Luck- 2002 “There must be thousands of stroke victims right now who have given up. They don’t go out of the house. They don’t try to communicate. They have forgotten how to laugh. They just do nothing and wait ……. for what? Ek kan net gou noem van Thomas wat my ‘n groot bottel heuning gegee het. Hy sê toe dis ‘n baie spesiale bottel en bly bietjie stil, en voeg toe grappenderwys by –  want net een by het dit gemaak.  So as ek die bottel sien elke oggend begin my dag sommer met ‘n lag. Nou is die vraag wat was sy grootste geskenk – die heuning of die grappie!

By dit wil ek net voeg ons almal kan in sekere benarde situasies moed verloor maar as jy terugstaan sal jy sien daar is altyd ‘n manier om te bly waarde toevoeg. Die toekoms is nie daar om planloos voor te wag nie, maar is vir hier-en-nou en vrot van die planne met aksies wat die planne ondersteun.

Afsluiting

William S Churhill het die volgende gesê “Success consists of going from failure to failure without loss of enthusiasm” wat waar is maar vir my vra ek wat was my doel met die Argus. Dan het ek omtrent alles bereik (soos met elke Argus) wat ek vooraf wou behalwe die geantisipeerde tyd. Ek weet net een ding,ek gaan nie entoesiasme verloor nie of op my louere rus nie!

Voor ons gery het was daar ‘n kaartjie bo op my sak. Daarin het Angeli en elke kind ‘n boodskappie geskryf. Onder andere het sy daarin geskryf dat baie mense inspirasie uit my fietsry put. Vir my is die punt, ons kort almal inspirasie en ons kry dit van verskillende bronne af. Daar is ook die persoon wat jare lank aan erge depressie ly, soveel so dat hy vorige musiekstukke glad nie meer gespeel het nie. Net na my Argus het hy weer begin speel. Hy is vir my die ideale voorbeeld van success breeds success. Dit help my en ander om te dink die toekoms is vol hoop en al wat ons moet doen is om dit te ontsluit.

Dan is daar ook die kwessie van wanneer was my wonderwerk.  In die Strokeconennection tydskrif se September/ Oktober 2008 uitgawe praat hulle onder ander oor bloedings soos myne is so dodelik, en laat 35 -52% mense binne die eerste maand dood gaan, en net 20% van die wat dit wel maak herwin funksionaliteit om onafhanklik te wees. (Ek dink daardie 20% kon veel hoër gewees het as hulle nie so pateties was nie, en eerder vanuit geleentheid en krag geredeneer het. Ek dink eintlik net daai 80% het bietjie ruggraat nodig om te verbeter sodat hulle ook onafhanklik kan wees).Toe ek my beroerte oorleef het, en het ek hard genoeg geoefen sodat dit beskryf kan word as my wonderwerk.  Elke leser kan self besluit wat vir hulle reg klink of die wonderwerk net in 2003 plaasgevind on nou, maar my gevoel is die wonderwerk was eerste en dit het my in  ‘n geseënde possie gesit om my omstandighede om te swaai met ‘n gesonde gemoed, fisiese krag en deursettingsvermoë wat aanleiding gegee het tot my gehalte van lewe.

Met my beroerte het Angeli die gerusstelling gekry dat ons van alles finansieel voorsien sal word. Juis met die Argus was dit so sigbaar want ek was weer in ‘n situasie dat vir die alles voorsien was. Die vervoerkostes is voorsien (biokinetika sentrum veral Esti Kruger en Miemie Greyling), verblyf (half pad  - gawe vriende in Betuli, en in die Paarl – Thomas en Susan Hickman) en ‘n tandem partner – Gert Oosthuizen, en my suster-hulle wat my ook kontant gegee het!

Ter afsluiting net gou die grappie van die totale alkoholis. Die dronkie sit so dronkverdrietig tussen ‘n hoop bottels en vat die een na die ander leë bottel en sê ‘oor jou het ek my plaas verloor’ en gooi hom stukkend, en vat die volgende leë bottel en kyk hom so dronkverdrietig aan en sê ‘oor jou het ek my vrou verloor’ en gooi hom ook stukkend, en so gaan hy aan tot by ‘n vol bottel kom en vir hom sê – met jou praat ek later, en weer mooi neersit, en gaan toe weer aan om die ander leë bottels een vir een stukkend te gooi . Al wat ek wil sê is,  met die Argus gaan ek ook weer later ‘praat’.

Foto

Inleiding

Ek het hierdie jaar weer die Argus fietsresies se 110 km gery. Soos almal sal weet, het ek byna net na my beroerte (November 2003) weer begin om op ‘n oefenfiets ry. Dit nadat my eerste uitdaging was om die rehabilitasiesentrum se gang van ongeveer 20 meter met ‘n rolstoel te ry en hulle my bo-lyf met ‘n laken aan die rolstoel moes vasmaak sodat ek nie uitval nie. Sedertdien kon ek al ‘n paar resiese van oor 90 km voltooi (94.7, OFM x 2, Argus x 3, , Fastone) en ‘n paar kortes soos Race-for-victory en Vodacom s’n. Soos julle sal sien met die Argus, alhoewel ek baie verbeter het, is daar baie plek om te verbeter – veral t.o.v. opdraandes en teen wind!

Met my ervaring hoop ek dit kan vir ander ook – soos vir my – as ‘n metafoor dien wat veel wyer as fietsry is. Die fokus van die storie sal wees dat daar ‘n uitdaging was; ‘n unieke pad vol besluite en aksies wat uitloop op geleentheid en die pad van die Argus.

Ek deel  graag van hierdie dinge met julle .

Ek het mos gedink ek sal hierdie jaar die Argus maar laat vaar, maar toe nie.  Die punt is dat as ek nie die Argus gedoen het nie, was daar niks om intens te beleef of vir ander van te vertel nie. In my vorige blog het ek geskryf dat as ek my vorige twee Argus’e in perspektief probeer sit, was 2006 s’n ons was van niks seker nie maar het nogtans gedoen, en 2009 s’n ek kon saam met my seuns (al drie) dit doen, en hierdie jaar s’n weer het ek aanvanklik geredeneer ek sal dit mos los as gevolg van sekere omstandighede en toe was ek die geleentheid gebied om weer te ‘dink’ oor my unieke pad.  Dit het toe meer gegaan oor my omstandighede en behoeftes, danksegging, keuses en gedrag. En dit is tog veel wyer as ‘n fietsresies.

Na my beroerte van November 2003 was hierdie vir my ‘n groot geleentheid om dankbaarheid te betoon vir baie dinge – onder andere vir my pad van verbetering  en wonderlike mense in my lewe, en in retrospek weet ek nou dis nie iets wat ek vinnig kon aframmel nie!

Die huidige (present) is ons geskenk elke dag

Ek kan nie genoeg sê hoe belangrik elke dag is nie. My suster en haar twee kinders was ongeveer ‘n jaar na my beroerte in ‘n baie groot motorongeluk. Haar beserings was van so aard dat sy by die dood omgedraai het, maar albei hulle kinders het ongelukkig in daardie ongeluk gesterf.  Voordat ‘n mens so direk deur dood gekonfronteer word, dink ;iemand soos ek; aan die dood as iets van die realiteit, maar verstaan dit net in beginsel met min emosie. Verder het ek ook my pa aan die dood afgestaan toe ek 6 jaar oud was.  Dit het veroorsaak dat ek die gepaardgaande emosie nog verder as gewoonlik onderdruk het, en was alle response deur my uit reaksievorming (selfverdedigingsmeganisme) as uiters normaal afgemaak.  Om deur so ‘n proses te gaan waar ek eers my Pa en toe my susters-kinders deur die dood verloor het, en ek daarmee gekonfronteer was, was ‘n ”ongemaklike” stappie na die gebroke-realiteit.

Ek het met die pas afgelope Argus die kinder se name, op my fiets se handvatsels geplak. Aanvanklik was dit bedoel as ‘n spesiale herdenking van twee uiters talentvolle mense, maar toe was dit later veel meer.  Ek word gekonfronteer deur ons “geskenk” (lewe) elke dag en om dit die meeste te bly maak tot dit nie meer daar is nie.  As ek hulle dus wil herdenk is dit om die meeste van elke dag te maak tot ekself doodgaan.

Voorbereiding

You cannot achieve a new goal by applying the same level of thinking that got you where you are today – Albert Einstein.

Ek het so ‘n bietjie nagedink oor hoekom ons so lank gevat het (7.22) want ek het ‘n program getrou gevolg wat spesifiek vir die Argus geskryf is en het die aantal ure ingesit, wat beteken dat ek 7 + ure per week geoefen het vanaf  Januarie. Aan die einde van Januarie het ek ook ‘n resies gery en ook saam met  my vriend – Gert Oosthuizen – op die tandem  ‘n oefenlopie/resies van  63 km gery met ‘n gemiddelde spoed van 26.8.  Ek het dus gereken as ek die tyd omsit in die afstand van die Argus was dit  ± 4.10 vir die Argus, en as ek vir die opdraandes en ander gebeurlikhede tyd bysit kon ons maklik in 5 ure klaarmaak.

Die vraag by ons was, hoekom het ons toe 7.22 gery? Die antwoord was voor die hand liggend, en as volg: Ek het voorberei op ‘n vinnige trapspoed met min weerstand (aërobies). Op die program wat ek gevolg het praat hulle gedurig van ‘n trapspoed (cadence) van 90, terwyl dit laas keer met die Argus net 58 was, en terwyl dieselfde weersomstandighede met die sterk wind reg van voor die eerste helfte en die tweede helfte wee die uitmergelende opdraandes (soos Chapmanspeak en Suikerbossie) en dit het krag vereist, dus anaërobies deur baie krag voortdurend. Hier in Potchefstroom sê ons mos as daar ‘n bult is, is dit ‘n brug! Dus op alle plat roetes sal ek goed doen. So van brûe gepraat. Daar is twee brûe op pad biokinetika toe en op die brûe sien ek my spoed gaan af na 9 km/u terwyl my gemiddelde spoed verbeter het tot 23 km/u (met die recumbent) en 30 km/u (met die tandem). Met die plat gedeeltes het ek al aansienlik verbeter, terwyl die brûe spoed dieselfde en baie laag gebly het! Dit is soos om vir eksamen te ‘spot’, en daarvolgens voor te berei, en dan kry jy nie die vrae nie. Al sit jy baie ure in bly die resultate swak! Omtrent 85 % van my voorbereiding was ook om te spin, m.a.w. as ek sweet en vinnig trap dink ek dit was ‘n goeie sessie en die res op die tandem (wat ook maar plat was), maar eindelik was dit nie voldoende voorbereiding nie want die weerstand was te laag. Nou weet ek volgende keer sit ek die fiets in sy vinnigste/moeilikste rat  en los hom daar as ek op die tandem oefen en as ek noodgedwonge spin sal ek die weerstand verhoog om minder oor trapspoed “worry”.

Swart kolletjies op my naels

Ek sit maar die gedeelte hierby, en hoop dat die leser self op die einde sal kan aflei hoekom dit met die Argus iets te make het, maar laat ek net gou vertel van my storie met die kolletjies. Net voor my beroerte was ek gou by die huisdokter (ek dink vir iets soos ‘n seer keel?). Hy ondersoek my toe en merk toe ook klein swart kolletjies op my naels op, waarop hy toe sê so iets kan dui op iets ergers soos beroertes. Daarna vergeet/ ignoreer ek dit met gevolglike uitkomste.

In 2006 begin ek toe boekhou van die verskyning van die kolletjies -15 kolletjies vir daai jaar, en 14 die jaar daarna, en net 4 in 2008, maar weer 11 in 2009. Die vraag was toe hoe om die tendens te verstaan.

Ek was toe net vir ‘n check-up na die internis (in 2010) wat my ten tye van my beroerte bygestaan het. Hy het my weer sorgvuldig ondersoek (Hy laat my altyd skuldig voel want sy speekkamer is vol maar nogtans spandeer hy baie tyd om ‘n deeglike  ondersoek te doen en hy laat my nooit betaal nie). Daarna het hulle met ‘n spesiale scan my vorige  geskeurde aar; wat aanleiding gegee het tot my beroerte; en my hart ondersoek en bevind dit is ‘n teksboek voorbeeld is van hoe gesonde organe moet lyk. Terwyl ek in Johannesburg moes wees vir die afspraak by die internis het ek ook weer gegaan vir Haemacirc Solution (my drip wat onder andere help met are se herstel deur voedingstowwe te vervoer waar dit hoort).

Ten spyte van die “clean bill of health” het ek maar nogsteeds gewonder oor die verskyning van die kolletjies op my naels. Ek weet die uiterse minimum van my kolletjies, maar aan die eiende van 2008 het ek opgehou met Haemacirc Solution met net 4 kolletjies, en die jaar daarna was dit weer 11.  Hierdie jaar het ek weer met Haemacirc Solution begin en tot op datum het ek nog nie weer ‘n kolletjie op my naels nie. Ek weet nie hoe dit werk nie en dit maak nie saak nie. Wat ek weet is die kolletjies is ‘n sigbare simptoom van wat nie goed is nie.

Ek het bietjie op die internet oor die koletjies die volgende raak gelees: ”Splinter hemorrhages are tiny lines that run vertically under nails. At first they are usually plum-colored, but then darken to brown or black in a couple of days. In certain conditions (in particular, infective endocarditis), clots can migrate from the affected heart valve and find their way into various parts of the body. If this happens in the finger, it can cause damage to the capillaries resulting in a splinter hemorrhage”. Wikipedia,” en “Black, splinter like bits under the nails can be a sign of a bleeding disorder”. Dennis Hardy

Met ‘n resies soos die Argus gaan enige voorbereiding om risiko’s aan te spreek en te verminder. Ek voel hierdie was miskien potensieël die grootste risiko en wat met min moeite en tyd aangespreek was…

Resies

Verblyf

Half pad

Ons sou by Betuli oorslaap. Ek weet van die plek, maar het beslis nie geweet waar dit is. Toe ek vooraf sien ons is ses mense het ek bedenkinge gehad dat ons te veel was (wat oorslaapplek betref)  – ons was 6 mense plus die 4 huismense. Maar toe was dit seker een van die mooiste dorpe (dis byna teenaan die Gariep dam) waar ek nog was, en die huis was so groot dat een van die gaste grappenderwys opgemerk het die gang is so groot dat jy action krieket daar kan speel. Nie net was daar baie plek nie, maar ons kon baie lekker oorbly.

Die inspirerende storie was toe iemand vertel van ‘n persoon wie onder andere voorheen te veel gedrink het maar ook verbonde was aan een van die drie susters kerke. Sy lewe het toe soos handomkeer verander toe hy wedergebore is. Hy beseël dit toe met ‘n groot doop, waarop die (eng) kerkleier instede van bly is, toe so met hom verskil dat hulle verwag hy moet in die kerk opstaan en sy sonde bely. Hy het toe vir sy kennisse gesê toe sy lewe erg en teenstydig met Christenskap was het die kerkleiers niks gesê nie maar noudat sy lewe weer belyn is moet hy sy sonde bely (groot doop). Gert het toe gesê eintlik moes hy instem maar dan getuig oor sy ervaring.

Mense se ‘in-the-box’ denke en verwysingsraamwerke word opgemaak deur onder andere jou opleiding en oortuigings wat jou oogklappe word wat bepaal wat vir jou aanvaarbaar is, of nie, en dit vorm jou manier om die wêreld te verstaan en wat vir jou reg en aanvaarbaar is. Vir my gaan iets soos Godsdiens nie om mense se denke nie, maar om God se wil en dus nie oor ons baie eng sienings nie. Maar ons moet sienings toelaat om oop te wees vir gebeure of ideologieë wat jou lei tot ‘out of the box thinking’ en wat nogsteeds belyn is met die Here se wil. Vir dit moet jy staat maak op Die Bybel en jou unieke lewenspad wat die Here jou sal wys al val dit buite sommige mense se verwysingsraamwerke, veral ook van wat reg en verkeerd is en gebaseer is op dogma wat onvanpas is wat eerder die kerk as vir God dien.

Verblyf vir die Argus in die Paarl

By die Paarl het ek en Gert baie lekker gebly by Thomas en Susan Hickman. Hulle ken my goed en al baie jare want ek en Thomas het saam gewerk (15 jaar + gelede) en ek het ‘n paar keer ‘n jaar in die Paarl gaan werk, waarop ek ook ‘n paar keer by hulle aan huis gebly het. Thomas is verseker een van die baie unieke storie vertellers wat sommer ‘n hele paar stories vertel wat totaal onbekend is so kan vertel dat dit van die begin tot die einde lekker bly, en Susan is ‘n voorbeeld van ‘n vrou wat mans nodig het- gasvry, georganiseerd en die wysheid om te weet waar moet sy inpas en waar om uniek en genoegsaamsterk te bly by wat op so wyse dat sy volwaardig na vore kom as iemand wat nooit onderskik is nie.

Thomas het ‘n hele paar staaltjies oor my vertel wat enersyds baie snaaks was en andersyds kan mens maklik aflei van hoe ek destyds was, en hoe ek nou baie anders is, en dit vertel ‘n storie opsigself van hoe een persoon soos handomkeer kan verander – met my persoonlikheid wat omtrent dieselfde gebly het maar my gedrag wat wesentlik verander het en plek gemaak het vir nuwe roetines en gewoontes. Die punt is, by hulle was die boodskap dat ek beslis baie rede vir dankbaarheid het, of dit gegaan het oor die vêr verlede of oor die onlangse verlede.

Ek kan nie naastenby vertel hoe lekker dit vir my was nie, maar onder andere was my gemoed voor die resies baie rustiger as met my vorige Argus’e (2006, 2009). Hierdie keer het ek baie rustiger gevoel voor die resies, my hartklop baie rustiger as met die vorige drie (twee na die beroerte) waar my hartklop tot meer as dubbeld (115 slae per minuut) van my rustende polsslag voor die wegspring was, en dit begin opgaan met die rit soontoe. Hierdie keer, toe Thomas ons gaan aflaai het vir die wegspring, het my pols tussen 74 en 80 gebly (met fietsry gebruik ek ‘n harttempo monitor wat my slae per minuut monitor).

Ek het ook gedink (so ‘n maand of twee voor die tyd) ons sal op die langste vyf ure neem, maar het gemeen ‘n heel haalbare 4.30 kon bereik word. Toe ek sien die Suid Ooster gaan 46 km/u +  waai het ek al gesien hier kom probleme. Toe was ons tyd 7.22. Maar dit het my min gepla want vir my was die tyd ‘n bysaak. Vir my was een van die hoofredes, ’n duidelike boodskap om te gaan en deel te neem en ander doelwitte was vir my belangrik.

Daar was veral baie ander en onsettend belangrike rolspelers in die storie. Daar is egter een persoon wat vir my uitstaan, en dit is die ander ou op die tandem – Gert Oosthuizen. Hy was verseker ‘n belangrike rat, want hy is in die proses van besighede verkoop/koop, so sy prioriteite was anders as myne. Die feit dat sy vrou, Belinda verlof moes insit sodat ons kon gaan en sy by sy splinternuwe besigheid moes gaan werk sodat hy kon gaan is vir my kosbaarder as goud!

Onthou ook ek het ook al twee afsnye (met meer as een en ‘n half ure) gemis, dus raak ek nie afgehaal as my tyd stadig is nie. Vir my gaan dit oor om elke keer te voel, en ek is beter met elke Argus, en ek bly ook meer oefen in die voorafgaande tyd. Vir my gaan dit tog oor hoe ek voel en lyk en veral oor wat ek wil bereik. Kyk maar byvoorbeeld net na die oudste persoon wat die Argus gery het, Japie Malan, wat 90 jaar oud is, en sy tyd was 06h48. Dit beteken daar is nog baie tyd oor om te bly verbeter!

Ons uitslae was ook beter as 1 078 wat wel gery het, en as jy dink 35 000 +   het hulle ingeskryf, waarvan baie van hulle sien die wind is baie erg en dan nie eers opdaag nie, en 28 974 klaargemaak het, was dit nie so sleg nie. Veral as jy in ag neem dat ons kettingprobleme (ons ketting het vier keer afgeval) en ratprobleme (die voorste ratte bestaan uit drie ratte en dit het op daardie dag baie moeilik geskuif) bygooi wat ons verseker meer as 22 minute moes kos (ek dink dit was nader aan 45 minute). Neem in ag dat die een deel van die saak is om die probleem (soos die ketting of die ratte) op te los, en dan is daar die ander deel van my, wat weer op die fiets moet klim vir die wegtrek, wat vir my soos ‘n leeftyd voel. Om op te klim en so gou as moontlik te maak moet ek rustig wees en bly, maar gedurende die resies wou ek net gou maak, met die gevolg dat ek eintlik langer gevat het. Dit het dus veroorsaak dat ek elke keer amper dubbeld so lank vat! Dan is daar ook nog die 93 wat seer gekry het, waarvan 15 nog die Maandag in die hospitaal was. Met ons maksimum spoed van 71 km/u was ons beskermengel seker bly toe die resies verby was…

Ons het ook heeltyd alleen gery. Jy kan tot 27% – 45% t.o.v. windweerstand verminder as jy agter groepe ry, wat weer seker 80 % van alle inspanning op die fiets uitmaak. Ek het dit vooraf vir Gert in ‘n e-pos genoem – net voor ons oefenlopie – maar tydens ons oefenlopie was die ander te vinnig om te vang. Veral met groot groepe is haas onmoontlik om die ‘bus’ te vang. Ek het gedurende die begin van die Argus weer vir Gert gesê ‘hou in die slip(stream)’, waarop hy gedink het ek bedoel om te  probeer sê om in ‘n vinnige groep ry. Ek het eintlik bedoel dat daar verskeie mense is wat net soos ons sukkel en stadig ry en hy moes agter hulle bly en van een fietsryer gaan tot by die volgendes om ons energie te spaar vir later maar nogtans ons spoed net handhaaf. Ek voel as ek met gemak kon sê wat ek bedoel het kon ek die dag aansienlik anders laat verloop het . Ek skryf maar sulke situasies af as my gebroke werklikheid.

My menings, wat vir my uitgestaan het en ander interessanthede

• Die lewe het maar sy ‘ups’ en ‘downs’ en hoe mens veral op die ‘storms’ reageer wys jou ware stoffasie. So ek gebruik juis so ‘n geleentheid om net weer te besin oor my ‘stoffasie’. Ek sê altyd kinders is daar om jou nederig te hou. Dus is iets soos die Argus miskien ook daar om my nederig te hou – haha. Net soos ek dink ek doen goed, is iets soos die Argus daar om my te wys daar is nog baie plek om te verbeter.

• As mense my sien moet hulle seker dink ek moet baie sukkel, maar dis net my loop en spraak wat baie lol. Dus kan hulle saamstem met my siening dat ek omtrent heeltemal reg is, en dat dit net sekere sigbare probleempies is wat eersdaags iets van die verlede sal wees. As ek een stuk raad aan ander kan gee is dit is om iemand soos ek te sien en eerstens te dink dat alles reg is,  en soos hulle die teendeel gewys word, om dit dan “af te trek”.  Instede van, om met die eerste oog opslag te dink ek is totaal ‘gekrok’ en dan met die teendeel wat bewys word ‘n optel som te maak wat hulle menings vorm van alles wat hulle sien wat werk (en wat hulle verbaas). Ek kan daardie mense verseker, die tweede benadering vat baie tyd en krap my net onnodig om en plaas ‘n wrang smaak op andersins lekker verhoudings. Op my eie maak ek dit af dat hulle reaksies meer oor hulle self sê en nie oor my nie. Ek neem my dus voor om nie my irritasie te wys nie, maar vaal soms. Ek verstaan dit dalk, maar dit bly erg kwestend.

Dis veral hoekom ek hou van die Argus, want vir ‘n tyd word die gevolgtrekking deur ander en myself gemaak, dat ek die Argus aanpak, so dit kannie so sleg met my gaan nie, en die hele atmosfeer het voortgeduur vandat ons weggetrek het tot ek weer by die huis was. Dit geld vir alle resiese, maar daai gevoel is nog steker met die Argus, met die wat dit vir ‘n direkte vyf dae was maar indirek is die effek nog baie langer. Vir my is elke iets soos hierdie ‘n baie spesiale geleentheid om my te beskryf as iemand wat ‘n beroerte gehad het maar deur fietsry al ‘n paar keer gewys het dis nie einde van fisiese drome nie, inteendeel…

Daar was ook die geval van omtrent twee weke na die Argus.  Ek en Richard moes gou by Clicks ‘n voorskrif gaan kry. Die apteker daar het ons al by die spinning gesien, en sy het my gevra of ek nog gaan spin.  Ek kon toe sê ek rus na die Argus, maar sal eersdaags weer gaan spin. Die groot ding vir my was juis toe ek vir haar ‘n fietsry foto op my selfoon gewys het, waarop sy toe gevra het dat ons die foto na haar selfoon toe moet stuur sodat sy dit ook vir haar man kon gaan wys!  Sulke situasies is oneindig lekker en spesiaaal.

My spraak

Laat ek net gou die storie vertel dat luister moeilik is, maar met steurnisse nog moeiliker, en soms baie krities. In die 2de wêreldoorlog was van die geallieerde magte in ‘n baie benarde posisie en radio toe “send enforcements we are going to advance” en hulle kry geen hulp nie en kry toe erg bloedneus. Hulle vra toe uit oor die feit daar geen ondersteuning gekom het na die radio boodskap nie, waarop die basis sê hulle het oor die radio gehoor “send a tripence(geld) we are going to a dance” .

As ek iets sê is dit amper soos stomstreke – van raai reg en wen ‘n prys. Die ernstiger punt is dit is amper sewe jaar na my beroerte mense verstaan nogsteeds nie altyd my uitspraak nie.  ‘n Voorbeeld is van my familie wat Desember by ons kom braai het. Angeli het vinnig ‘n slaai in die huis gaan maak, dus was ek spraakgewys op myself aangewese by die braaivleis vuur. Ek sê toe vir hulle dat die vleis reg is om afgehaal te word.  Eers het hulle probeer uitmaak wat ek sê, maar kon nie, en daarna gaan hulle net aan met hulle gesprek onder mekaar, maar toe hulle sien ek vererg my liederlik, en nogsteeds nie uitwerk wat ek sê nie (al het ek net op die ou end die woord “Angeli” gesê) het ek maar later tou opgegooi en die vleis droëer as gewoonlik gebraai tot Angeli weer uitgekom het. Ek het my daarna voorgeneem ek gaan my lewe voortaan baie gemaklik vir my maak, en dit is, ek stel my net bloot aan my gesin en daardie mense wat my verstaan of probeer verstaan.

Daar is egter een plek waar ek wel graag (soms alleen) kuier en dit by ‘n man wat motorneuronsiekte het – Rennie en sy vrou Eurika. Sy spraak lol ook sodat net ‘n paar mense hom verstaan (veral sy vrou is ook meestal sy tolk). Angeli verstaan hom inderdaad ook beter as ek. Dus weet ek hoe dit is aan die anderkant van die draad – van ek wat meestal nie verstaan nie en die vrouens wel. Wat ek ook by wil sê, ek antwoord byna nooit ‘n telefoon nie (as ek nog ‘n oproep kry gee ek onmiddellik vir Angeli my foon) en reageer veel eerder as ‘n reël op ‘n sms of epos, maar as ek sien dis Eurika antwoord ek want sy doen omtrent die meeste van die praatwerk waarop ek net hoef te reageer en gee sy my opsies waarop ek net ‘ja’ of ‘nee’ kan sê, en as sy my nie verstaan nie bly sy rustig, wat my weer nie verbouereerd maak nie en my, en Rennie se gedeelde spraakgebrek plaas ook minder druk op my.

Wat ek wel oor die jare geleer het is dat vrouens volgens my ‘n onregverdige voordeel het met die verstaan van my, want hulle beskik oor die vermoë om gouer uit te maak wat ek sê. As ek dus sien daar is twee winkel assistente waarvan een ‘n man en die ander ‘n vrou is kies ek altyd die vrou en sê ek net een voorspelbare woord vir die vrou (handelsmerk wat ek soek) en dan kon hulle my gewoonlik help.

Ek sal moeilik erken dat ek my afsonder in my ‘comfort zone’ , maar ek doen dit. Nou lyk dit my ek is by ‘n volgende fase, want vreemde mense maak skielik uit wat ek sê. Ek dink dit het baie te doen met my wat onder andere van alle dinge, by ’n sangjuffrou (Jeanette Malan) geland het met nuwe voorstelle en planne vir my stemgebruik. Volgens my kom daar tye wat ‘n mens gekonfronteer word met die beginsel van – If you do what you have always done, the results will stay the same. Lyk my die tyd was reg om van spraakterapeute oor te gaan na ‘n nuwe benadering.

 Angeli sê baie keer dit lyk of ek voortdurend by die rekenaar is (en ek is!). Dan tik ek in ‘n brief aan haar sy moenie sê ek is net by die rekenaar nie, sy moet haar afvra wat ek daar doen. My punt is, meeste mense kan direk praat of net bel en wat meer gebalanseerde tydsverdeling meebring. Die regte vraag sou wees (volgens my) wat ek daar gedoen het en haar begrip van hoekom dit so lank neem om iets te doen sal die hele aksie in perspektief stel. Elke persoon het maar sy kwota woorde om per dag te sê en ek moet myne net tik. Nou laat sy my maar begaan.

Terug by die Argus. Met die hele ekskursie se baie ure op die pad soontoe en terug was verseker verantwoordelik vir my grootste druk, want ek is verseker gewoond om vir lang tye stil te bly, maar die hele dinamika in die kar het soos ‘n berg voor my gelê. Gert lees gelukkig my blogs (wat hopelik vir hom wys dat ek gewoonweg/normaal dink) en verstaan en toon begrip vir my spraak probleem. Dit was toe op die ou end nie ‘n probleem nie want ons was mos twee karre wat saamgery het en ‘n ander persoon (Andries) het omtrent 90% van die tyd saam met ons gery.

Daarby saam, toe Gert die eerste keer nie verstaan wat ek sê nie het ek weer gesê ‘moet nie worry nie’ waarop hy rustig gesê ek moet dit herhaal sodat hy kan leer om my te verstaan. Op die einde van ons trippie kon hy my omtrent heeltemal verstaan wat my weer aanpor om met ander te praat. Een van die dinge wat aan my knaag is dat ek so verval in wat ek sê (ek gaan weer mooi en duidelik praat) en hoe ek oor myself en hoe ander dink (omtrent niemand verstaan wat ek sê nie) is my ‘self fulfilled prophecy’. Sy begrip het juis vir my gewys dat ek reg is om aan te gaan na my gerieflike gestruktureerde lewe.

Tydens my verblyf in die Paarl het Thomas verwys na party sportmanne wat hulle self beskryf as ‘die beste in die wêreld’ en dat dit gaan oor die verlede wat beteken hulle toppunt is naby of hulle het dit reeds bereik. Ek dink deur hulle self beskrywing; of in die openbaar of om net so self dink; neem hulle hulle motivering weg, m.a.w. al wat oorbly is die kort pad af.

As mens die tyd vat wat die Argus gery is, is dit nie eers naastenby goed genoeg nie (miskien as dit net onder die 3 ure was). Ek weet ons het op die dag goed genoeg gedoen, maar in die toekoms is daar baie plek vir verbetering! So volgens my, as ek die dag sub 3 ure ry sal ek dit beskou as goed genoeg, en moontlik my voet van die versneller afhaal.

By dit wil ek net noem daar was altyd maar altyd politieke teater en daar sal altyd wees, m.a.w. party gesaghebbendes wat een ding werklik glo maar ‘n ander doen, anders as veral openbare figure wat ons toutjies trek. Ek was deel van die dienspligstelsel en het dus alles geglo wat politici en kerkleiers gesê het. So ‘n paar jaar later sien ek ek was dus deel van die entoesiastiese jongklomp wat spring as die toutjies deur die gesaghebbendes getrek is. Ek is juis een van daai mense wat as stadig beskryf kan word want ek kom sulke subtiliteite altyd te laat agter. Eers het ek altyd net onmiddellik oorreageer terwyl ek nou baie meer gematig optree maar nogsteeds net toelaat dat ek my eie menings vorm. Ek laat dus nie toe dat sportmanne, politici of ander openbare figure my mening vorm nie, en hoop niemand s’n nie. Vorm jou eie mening en gebruik dan soos nodig en wees baie voorspelbaar en jouself.

Jy het altyd net twee opsies – Willem Nel praat in sy boek, Stille Avontuur van jou keuse om bitter of beter te word. Dan is daar die mentaliteitskeuse van om ‘n ‘victum of circumstance’ of ‘master of own destiny’ te wees. Dan het Wynand Marx vir my die baie interessante epos/artikel van Clem Sunter gestuur waarin hy onder andere verwys na John Vorster  se ‘Adapt or Die’ toespraak. Die punt is, elke persoon word gekonfronteer met sy toekoms verwagtinge en om pateties daaroor te dink gaan niemand beïndruk nie en om vanaf n standpunt van better, master of own destiny en voortdurende aanpassing te werk verskaf tog die nodige brandstof vir ‘n scenario wat noodwendig baie anders daarna sal uitsien.

Soos  Dag Hammerskjvid se aanhaling sê ‘ The longest journey of any person is the journey inward ‘ Mens kan maklik in die slaggat (vir mense in SA het slaggate tog ‘n besonderse betekenis) trap om jou fokus op dinge rondom jou te hê, maar die punt is daar is net een plek in die wêreld wat jy kan verbeter, en dis jou  eie hoekie.

Iets soos die Argus, of selfs my beroerte bied my die geleentheid om op my inwaartse roete te bly fokus. Elkeen het maar sy unieke lewenspaadjie en ons kan net ons eie paadjie verstaan as ons toelaat dat ons genoegsaam nabetrag wat elke omstandighede vir ons beteken, sodat ons daaruit kan leer om te bly verander.

Dan sê hulle ook in daily motivator ‘The only real aging is the erosion of worthy ideals’. Ouderdom (of enige omstandighede) wat jou briek om vir jou as verskoning te dien hoekom jy agteruit gaan moet mens verstaan as vals, onjuis en deur jou kwansuise redes mens onnodig kragteloos te laat blyk. Daarom gaan ‘n ding soos hoop en ideale oor iets wat jou aanvuur, terwyl die teendeel jou plaas in die kategorie van oorleef en ‘n afdraande pad.

Kirk Douglas; wat ook ‘n beroerte gehad het; het as volg geskryf in sy boek My Stroke of Luck- 2002 “There must be thousands of stroke victims right now who have given up. They don’t go out of the house. They don’t try to communicate. They have forgotten how to laugh. They just do nothing and wait ……. for what? Ek kan net gou noem van Thomas wat my ‘n groot bottel heuning gegee het. Hy sê toe dis ‘n baie spesiale bottel en bly bietjie stil, en voeg toe grappenderwys by –  want net een by het dit gemaak.  So as ek die bottel sien elke oggend begin my dag sommer met ‘n lag. Nou is die vraag wat was sy grootste geskenk – die heuning of die grappie!

By dit wil ek net voeg ons almal kan in sekere benarde situasies moed verloor maar as jy terugstaan sal jy sien daar is altyd ‘n manier om te bly waarde toevoeg. Die toekoms is nie daar om planloos voor te wag nie, maar is vir hier-en-nou en vrot van die planne met aksies wat die planne ondersteun.

Afsluiting

William S Churhill het die volgende gesê “Success consists of going from failure to failure without loss of enthusiasm” wat waar is maar vir my vra ek wat was my doel met die Argus. Dan het ek omtrent alles bereik (soos met elke Argus) wat ek vooraf wou behalwe die geantisipeerde tyd. Ek weet net een ding,ek gaan nie entoesiasme verloor nie of op my louere rus nie!

Voor ons gery het was daar ‘n kaartjie bo op my sak. Daarin het Angeli en elke kind ‘n boodskappie geskryf. Onder andere het sy daarin geskryf dat baie mense inspirasie uit my fietsry put. Vir my is die punt, ons kort almal inspirasie en ons kry dit van verskillende bronne af. Daar is ook die persoon wat jare lank aan erge depressie ly, soveel so dat hy vorige musiekstukke glad nie meer gespeel het nie. Net na my Argus het hy weer begin speel. Hy is vir my die ideale voorbeeld van success breeds success. Dit help my en ander om te dink die toekoms is vol hoop en al wat ons moet doen is om dit te ontsluit.

Dan is daar ook die kwessie van wanneer was my wonderwerk.  In die Strokeconennection tydskrif se September/ Oktober 2008 uitgawe praat hulle onder ander oor bloedings soos myne is so dodelik, en laat 35 -52% mense binne die eerste maand dood gaan, en net 20% van die wat dit wel maak herwin funksionaliteit om onafhanklik te wees. (Ek dink daardie 20% kon veel hoër gewees het as hulle nie so pateties was nie, en eerder vanuit geleentheid en krag geredeneer het. Ek dink eintlik net daai 80% het bietjie ruggraat nodig om te verbeter sodat hulle ook onafhanklik kan wees).Toe ek my beroerte oorleef het, en het ek hard genoeg geoefen sodat dit beskryf kan word as my wonderwerk.  Elke leser kan self besluit wat vir hulle reg klink of die wonderwerk net in 2003 plaasgevind on nou, maar my gevoel is die wonderwerk was eerste en dit het my in  ‘n geseënde possie gesit om my omstandighede om te swaai met ‘n gesonde gemoed, fisiese krag en deursettingsvermoë wat aanleiding gegee het tot my gehalte van lewe.

Met my beroerte het Angeli die gerusstelling gekry dat ons van alles finansieel voorsien sal word. Juis met die Argus was dit so sigbaar want ek was weer in ‘n situasie dat vir die alles voorsien was. Die vervoerkostes is voorsien (biokinetika sentrum veral Esti Kruger en Miemie Greyling), verblyf (half pad  - gawe vriende in Betuli, en in die Paarl – Thomas en Susan Hickman) en ‘n tandem partner – Gert Oosthuizen, en my suster-hulle wat my ook kontant gegee het!

Ter afsluiting net gou die grappie van die totale alkoholis. Die dronkie sit so dronkverdrietig tussen ‘n hoop bottels en vat die een na die ander leë bottel en sê ‘oor jou het ek my plaas verloor’ en gooi hom stukkend, en vat die volgende leë bottel en kyk hom so dronkverdrietig aan en sê ‘oor jou het ek my vrou verloor’ en gooi hom ook stukkend, en so gaan hy aan tot by ‘n vol bottel kom en vir hom sê – met jou praat ek later, en weer mooi neersit, en gaan toe weer aan om die ander leë bottels een vir een stukkend te gooi . Al wat ek wil sê is,  met die Argus gaan ek ook weer later ‘praat’.

Foto

Ek wil net gou my Argus storie vertel.

Verlede jaar het ek ingeskryf vir die Argus.  Ek dink die inskrywings open in Augustus, en die 35 000 plekke is al in die begin van November vol.  Aan die begin van Desember het ek besluit om dit maar te los aangesien hier baie ander resiese naby ons is.  Dis nader, goedkoper en minder moeite. Kersfees kry ek toe ‘n geskenkbedrag by my suster en swaer, en toe swaai ek weer na “ek sal Argus toe gaan”.  So 10 dae gelede het ek weer gedink ek gaan dit maar weer los want ons gesin draai maar soos almal in Januarie hulle sente om.

Ek skryf toe ek vir my gesin die volgende brief :

Dit lyk seker asof ek weekliks my siening van ons gaan, verander na kom ons los dit. As sê hoe ek voel is dit: ek wil baie beslis gaan, maar ek dink dis te duur, te ver, en dit maak vir my sin dat ons dit maar moet los. Vir my gaan dit net oor die Here het my al baie gehelp en ek besef my groot prentjie is waaroor dit gaan. Daarom dink ek as die Here vir my wys ek moet gaan, sal ek gaan. As ek moet gaan sal daar vir my ‘n boodskap wees van ek hoe ek daar kan kom, die kostes wat sin maak, en ek het iemand wat saamry op die tandem. As die probleme opgelos word sal ek dus gaan.

Die boodskap’ was toe baie duidelik want net die volgende dag betaal SARS ‘n taamlike bedrag (dat ons darem kan asemhaal) in ons rekening, en die mense by biokinetika e-mail my toe en sê hulle sal graag vir my ‘n vliegkaartjie koop. (ek het terloops vir terapeut in ‘n gesprek genoem dat ek die Argus gaan los aangesien dit te duur is). Dit is juis tye soos hierdie wat ek sien ek glo in ‘n lewende God. Soms voel iets soos geloof abstrak (soos wiskunde) maar in tye soos die weer hartverskeurend spesiaal en baie duidelik. Verder voel ek daar is iets spesiaals aan die Argus en my lewenspaadjie. Een van die boodskappe is seker dat ek so hard as moontlik moet voorberei en die storie oordra, en vir die res gaan gesorg word (al lyk dit soms onmoontlik).

Nou gaan ek beslis. Ek spring 08:00 op die 14de Maart weg. Want een van my vriende(Gert Oosthuizen) gaan saam met my op die tandem ry (gister gehoor), die kans is goed ons het verblyf in die Kaap (Paarl), en daar is meer as een opsie om die fiets in die Kaap te kry (ook gister eers gehoor).  Ander kennisse gaan ook ry en moontlik kan ons die tandem op hulle fietsrak sit. By die fietswedren waaraan ek en Richard gister deelgeneem het (the Fast One) was daar baie pamflette uitgedeel oor komende wedrenne – onder andere die Argus.  By dit kan ek net noem hoe ek voel, en dit is –  ek het gesonder geword en dat ‘n objektiewe maatstaf soos die Argus verduidelik juis hoe ek gesonder en gesonder word. Met die eerste Argus het ons gehoop en bid ons sal dit kan maak. Met die 2de kon ek voel ek was aansienlik sterker en die seuns het al drie saam gery en dit was ‘n spesiale mylpaal. Nou lê die 3de een voor, en ek het selfvertroue en glo dat dit goed sal afloop.

Ek kan ook net noem ek en Soos reeds genoem het ek en Richard het gister ‘n resies van 103 km gery (03:47:43), maar bygesê die jaar is my doelwit dat ek net alle afsny punte wil maak en alles gouer is ‘n bonus –  (met die Argus is dit 7 ure).  Richard wou vinniger klaarmaak. Gister was daar darem ook ‘n goeie geleentheid vir my om ‘n punt te kon maak. Hy het voor die resies genoem dat hy glad nie stress nie. Ek kon darem toe my punt vir hom maak van as mens deeglik voorberei en die nodige ure insit stress jy minder (ek hoop maar dit sink iewers in dat dit ook met skoolwerk so is!). By dit kan ek ook net noem hy kan nie Argus toe gaan nie want hulle is besig met hulle belydenisjaarklasse op Sondae en dit maak dit dus vir hom sin om nogsteeds die Argus te los en eerder aan die belydenisklasse aandag te gee. Die rugby begin ook dan, en mis jy ‘n oefening of heelmoontlik ‘n wedstryd, mis jy span.  Die jaar wil ek nogsteeds met al drie my seuns resiese ry, maar op Saterdae, en nie so ver nie –  dus is daar nogsteeds verskeie geleenthede.

Groete

George